AEX: crisis verdiept zich

Slecht nieuws uit de financiële sector volgt elkaar in razendsnel tempo op. Het jongste slachtoffer is het Duitse Hypo Real Estate. 
Hypo Real Estate is een grote bank, de nummer…

Slecht nieuws uit de financiële sector volgt elkaar in razendsnel tempo op. Het jongste slachtoffer is het Duitse Hypo Real Estate. 
Hypo Real Estate is een grote bank, de nummer vier in Duitsland, die vooral actief is op de markt van obligaties. Too big to fail, aldus de Duitse minister van financiën. Een eerder noodpakket van € 35 miljard bleek niet genoeg om Hypo Real Estate overeind te houden. Zondag werd bekend dat de overheid samen met een aantal financiële branchegenoten nu € 50 miljard in Hypo Real Estate zal pompen om de bank overeind te houden.
Deutsche Gründlichkeit
Onze oosterburen zwaaien sinds dit weekend sowieso fors met de geldbuidel. De overheid heeft gegarandeerd dat geen enkele spaarder ook maar een euro kwijt zal raken door de huidige financiële crisis. Een ongekende stap: feitelijk een blanco cheque. Tot op heden gold eenzelfde regeling in Duitsland als in Nederland en was ruwweg € 20.000 spaargeld per persoon gegarandeerd.
Andere EU-landen zijn hier niet blij mee. Er wordt in Europees verband druk gesproken over gezamenlijk de crisis te lijf gaan en de Duitse staatsgarantie rijdt een Europese aanpak in de wielen. Immers, lang niet alle landen zullen tot een dergelijk vergaande garantstelling willen overgaan en sommige landen kunnen dat niet eens betalen.
Risicokapitaal
Iedere belegger met aandelen in zijn portefeuille is een verschaffer van risicokapitaal. Dat wordt voor het gemak wel eens vergeten, totdat het echt mis gaat. Aandeelhouders Fortis lijken het haasje. De nationalisatie van de bankverzekeraar, gestoken in een nieuw jasje, zal grote gevolgen hebben voor wie aandelen Fortis bezit. Hoe groot is nog niet geheel duidelijk. Sommige collegabanken komen tot een maximale waarde per aandeel van € 3,50. Dat is nogal natte vinger werk.
Er is op deze plek al eerder aangegeven dat wie toch een gokje wilde wagen op een overleven van Fortis, daartoe beter wat obligaties aan zou kunnen schaffen dan de aandelen. Ook zeker niet risicovrij, maar je kunt in dit soort situaties beter schuldeiser zijn (al dan niet achtergesteld) dan aandeelhouder. Als aandeelhouder sta je letterlijk en figuurlijk achteraan in de rij.
Oppassen met vastgoedfondsen
De focus van de markt ligt nu vooral nog op financiële instellingen. Verlies als belegger echter ook vastgoedfondsen niet uit het oog en dan vooral vastgoedfondsen die of met veel leverage werken, of op korte termijn een deel van de leningen moeten herfinancieren.
Herfinancieren in de huidige markt in schier onmogelijk: zelfs zeer solide partijen als bijvoorbeeld een KPN met zijn hoge cashflow hebben moeite leningen door te rollen. Vastgoedfondsen hebben het extra zwaar. Immers, vastgoed blijkt zowaar ook in waarde te kunnen dalen. Dat geldt niet alleen voor woningen, ook de waarde van bedrijfspanden staat onder druk. Dat maakt banken, die toch al weinig genegen zijn hun reguliere taak te vervullen en liever op een berg cash blijven zitten, extra terughoudend.
Het defensieve karakter dat vastgoedfondsen wordt toegekend, gaat in het huidige barre financiële klimaat niet op. Als leningen niet, danwel tegen een bijzonder pijnlijk prijskaartje, kunnen worden doorgerold, zullen ook hier slachtoffers vallen.
AEX ytd min 37%
De index heeft dit jaar een kleine 40% ingeleverd. Er zijn maar weinig jaren te vinden waar een dergelijk slechte score op de koersenborden verschenen. Nu is het jaar nog niet om, maar we zitten nog middenin de financiële ellende dus een snel herstel lijkt er niet in te zitten.
Kleinere banken zoals SNS Reaal en Kas Bank gaan snoeihard onderuit, vermoedelijk deels op fundingangst. Kunnen dit soort kleinere partijen überhaupt wel hun financiering rondbreien? Ook verzekeraar Aegon moet extreem diep door de knieën. De Haagse verzekeraar stelde vorige week nog dat het € 1,5 miljard op de plank had liggen, een druppel op de gloeiende plaat.
Een historische (financiële) crisis, extreme koersdalingen op de beurzen. Het goede nieuws is dat het plan Paulson zal worden doorgevoerd, een essentieel onderdeel om het financiële systeem langzaam weer op de rit te krijgen. Nog meer goed nieuws: inflatie is allang geen issue meer, olie blijkt toch een stuk goedkoper wanneer speculanten afdruipen en de euro staat sterk onder druk, hetgeen voor de concurrentiepositie niet verkeerd is al zijn er uiteraard ook schaduwzijden te noemen aan een zwakke munt.
Martin Crum

Martin Crum is hoofdredacteur van Inveztor. Disclaimer Crum: geen posities in bovengenoemde fondsen op het moment van publiceren.