Brazilië: carnaval, caipirinha’s en credit cards (deel II)

Brazilië: carnaval, caipirinha’s en credit cards (deel II)

In het eerste deel van dit tweeluik stond ik stil bij de opvallende explosie van consumentenkrediet in Brazilië gedurende het afgelopen decennium. Zwaar getraumatiseerd door horrorverhalen over… Brazilië: carnaval, caipirinha’s en credit cards (deel II)

In het eerste deel van dit tweeluik stond ik stil bij de opvallende explosie van consumentenkrediet in Brazilië gedurende het afgelopen decennium. Zwaar getraumatiseerd door horrorverhalen over subprime hypotheken, overkreditering, CDO’s en failliete banken, zijn we als beleggers tegenwoordig meteen op onze hoede als het woord ‘krediet’ valt. Komt de volgende kredietcrisis overwaaien uit Brazilië?

Wie weet. Maar laten we eerst even een paar zaken in perspectief plaatsen, in paniek raken kan daarna altijd nog. De Braziliaanse consument mag in de afgelopen jaren de credit card hebben omhelsd, nog altijd vormt household debt slechts een fractie van de totale schuld van het land. In zogenaamde ‘volwassen’ economieën, zoals de Verenigde Staten, Canada en Zwitserland, maken de schulden van huishoudens een veel groter deel uit van de totale schuld van het land:

 

Samenstelling van schuld per sector in 2008. Bron: McKinsey Global Institute

Uit dezelfde grafiek blijkt overigens ook, hoe het met de algehele schuldenlast van Brazilië (en andere BRIC-landen) gesteld is, afgezet tegen de westerse naties. Waar de schulden van Brazilië in 2008 uitkwamen op 142% van het GDP, maakten landen als Zwitserland, Japan, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk het veel bonter: zij lieten hun schulden oplopen tot meer dan 300% van GDP. Drowning in debts? Dat lijkt meer te gelden voor de westerse wereld dan voor de BRIC-landen, zoals ook de recente crisis in de eurozone pijnlijk duidelijk heeft gemaakt.

Is Brazilië dan het beloofde land voor beleggers? Dat mag u helemaal zelf bepalen. Brazilië is een land in opmars. Dat is geen garantie voor snelle rendementen. Niet voor niets waarschuwde Mark Mobius, emerging market goeroe bij Franklin Templeton, in een recent interview dat de BRIC-markten op korte termijn de nodige volatiliteit kunnen laten zien (hij bleef evenwel positief ten aanzien van de lange termijnperspectieven voor landen als China en Brazilië). We hoefden niet lang te wachten op een mooi voorbeeld van die volatiliteit: nadat in april het voorlopig hoogste punt van 2010 (circa 72.000 punten) werd bereikt, leverde de BOVESPA een slordige 10.000 punten in, met dank aan alle commotie in onze eigen regio.

Volatiliteit op de Braziliaanse aandelenbeurs zou ook kunnen ontstaan bij de presidentsverkiezingen die dit jaar zullen plaatsvinden. Of bij een verder oplopende rente. Want het kan ook té goed gaan met een land. Indrukwekkende groeicijfers zijn mooi, de gedachte aan een oververhitting van de economie houdt de Braziliaanse minister van Financiën ongetwijfeld vaak uit zijn slaap: het zou niet de eerste keer zijn dat Brazilië ten prooi valt aan (hyper-)inflatie. De basisrente (SELIC) in Brazilië werd in de periode volgend op het uitbreken van de kredietcrisis stap-voor-stap verlaagd tot 8,75%. Naar westerse maatstaven is dit nog steeds hoog; de Brazilianen waren allang blij dat de rente niet langer een getal van 2 cijfers vóór de komma was. De autoriteiten zijn nu van mening dat men de monetaire teugels lang genoeg heeft laten vieren. In april werd de rente al verhoogd tot 9,25% en een verdere stijging is niet onwaarschijnlijk. Deze week maakte een onderzoek van de Braziliaanse centrale bank duidelijk dat economen rekenen op een rentestand van 11,75% tegen het einde van 2010 (bron: Bloomberg).

Dit kan betekenen dat ook de rente die banken in rekening brengen bij hun debiteuren, opgeschroefd wordt. Mogelijk gevolg: consumenten die minder genegen zijn om zich in de schulden te steken. De vraag rijst, of dat nu een geruststellende of een teleurstellende gedachte is.

Allard Gunnink

Beleggers Coöperatie

Disclaimer

Allard Gunnink is als redacteur werkzaam voor de Beleggers Coöperatie, de beleggingssupermarkt van Nederland. Deze column is niet bedoeld als beleggingsadvies. De auteur kan posities hebben in (beleggingsinstrumenten op) onderliggende waarden die hij beschrijft.