China years

Senior econoom Stephen Green van Standard Chartered introduceerde een tijdje geleden het concept ‘China years’: ‘Iedereen in de wereld leeft met verandering, echter geen enkel land ervaart de verandering… Senior econoom Stephen Green van Standard Chartered introduceerde een tijdje geleden het concept ‘China years’: ‘Iedereen in de wereld leeft met verandering, echter geen enkel land ervaart de verandering met een snelheid als in China’. Eén jaar ontwikkeling in de Verenigde Staten staat volgens zijn berekeningen gelijk aan zo’n drie maanden in China. Ook de economische beleidsmakers in China hebben de snelle veranderingen in de meest recente China years ondervonden. Nog geen zes kwartalen geleden groeide de economie met bijna 13% en werden maatregelen genomen om oververhitting te voorkomen. Momenteel worden plannen uit de kast gehaald om de economie een extra stimulans te geven.
Year of the rat: keerpunt in macrobeleid
Het Chinese jaar van de rat bracht vooralsnog weinig voorspoed. China beleefde over de eerste negen maanden van 2008, zowel in economisch als in humanitair opzicht, een zware periode. De ergste sneeuwstormen in 50 jaar legden in januari en februari grote delen van het land plat en de zware aardbeving (eveneens de zwaarste in 50 jaar) in mei bracht de lokale Sichuan gemeenschap veel schade toe. Daarnaast stegen de energieprijzen op de wereldmarkt tot recordhoogten hetgeen, samen met de sterk gestegen prijzen voor voedsel, de Chinese inflatie sterk aanwakkerde. Ondertussen woedde in de westerse wereld de kredietcrisis in alle hevigheid en zijn mede in dat verband de zorgen omtrent de groei van de wereldeconomie toegenomen.
De directe impact van de wereldwijde financiële crisis is bij de Chinese bankensector relatief beperkt gebleven. De aandelenmarkten in heel Azië kregen echter de grootste koersdalingen van de afgelopen decennia te verwerken. De koers/winst verhouding van aandelen in bijvoorbeeld de Hong Kong Hang Seng Index staat momenteel op 8,7: een lager niveau dan tijdens de protesten op het plein van de Hemelse vrede in 1989 en de Azië-crisis in 1998. De koersdalingen zijn het gevolg van de zorgen omtrent de economische groei. Uit recente cijfers is gebleken, dat de afnemende economische groei in de wereld ook China niet bespaard blijft. Het recent gepubliceerde officiële groeicijfer van het Bruto Nationaal Product (BNP), 9% over het derde kwartaal 2008, steeg aanzienlijk minder dan analisten hadden verwacht (consensus verwachting Bloomberg 9,7%).  De afname van de economische groei is vooral te wijten aan een afname van de Chinese industriële productie. In tegenstelling tot de verwachting van velen, zijn de Chinese exporten tot nu toe op peil gebleven. 
Het goede nieuws is dat de beleidsmakers in Peking tijdig een andere koers hebben gekozen voor wat het economische beleid betreft. Waar de nadruk vorig jaar nog lag op het voorkomen van oververhitting en bij de start van dit jaar op het bestrijden van inflatie, is de aandacht nu juist gericht op het stimuleren van de economie. De Chinese overheid verkeert daarbij, in tegenstelling tot veel andere Aziatische landen, in een uitstekende positie om de ontwikkeling van de binnenlandse economie te stimuleren. Het laagste inflatiecijfer (4,6% in september) in 15 maanden heeft het de Chinese beleidsmakers mogelijk gemaakt het monetaire beleid te verruimen. De Chinese centrale bank verlaagde onlangs de rente in twee stappen tot 6,93%. Daarnaast wordt het voor ondernemers in China weer gemakkelijker om krediet voor investeringen bij banken te verkrijgen. De Chinese centrale bank heeft de verplicht aan te houden reserves bij banken met 1,5% (twee stappen) verlaagd. Ook de sterke fiscale positie biedt ruimte voor lastenverlichting. China verlaagde onder andere de overdrachtsbelasting voor huizenkopers, verhoogde de BTW teruggave van veel exportproducten en gaat fors investeren in infrastructuurprojecten.  
   
Big picture
Bovenstaande aspecten zijn gericht op stimulering van de economie op de korte termijn. De beleidsmakers hebben eveneens oog voor de langere termijn. De Central Committee Party introduceerde vorige week een ambitieus hervormingsplan voor het Chinese platteland. De plannen zijn gericht op de integratie van het platteland met de relatief welvarende stedelijke gebieden. Concreet dienen de besteedbare inkomens op het platteland in 2020 te zijn verdubbeld en moet er gewerkt worden aan een sociaal gezondheidsstelsel. Dit laatste is vooral belangrijk om de consumptie indirect te stimuleren. De gemiddelde kosten van een opname in het ziekenhuis zijn in China momenteel gelijk aan het gemiddelde jaarinkomen per hoofd van de bevolking. Het overgrote deel van de Chinese bevolking is onder andere als gevolg hiervan terughoudend met het uitgeven van spaargeld.
Vinger aan de pols
De verwachting bestaat dat de Chinese centrale bank, onder andere met verdere renteverlagingen, het monetaire beleid verder zal verruimen. De Chinese leiders hebben aangegeven “met flexibele en passende beleidsmaatregelen” de financiële en economische crisis te willen trotseren. Tot nu toe zijn nog niet eens alle maatregelen die vorig jaar zijn genomen om de economie af te laten koelen, teruggedraaid. De kans om de economische groei op peil te houden lijkt hierdoor, ten opzichte van de rest van de wereld, groter. Lukt het de beleidsmakers de groei daadwerkelijk rond de 9% te houden, dan vormt de huidige waardering van aandelen een aantrekkelijk instapmoment. 
 
Marten Bruinsma
Intereffekt
Geraadpleegde bronnen:
Green, Stephen, China Years: How many are you living?, 19 september 2007
‘China to push forward with rural reforms’, Financial Times, 13 oktober 2008
‘China facing health system funding crisis’, Financial Times, 21 oktober 2008