De echte crash moet nog komen, volgens Harry S. Dent in zijn boek The Great Crash Ahead. Een belangrijke reden die Dent hiervoor noemt, is de leeftijdsopbouw van de Amerikaanse bevolking. De uitgaven pieken rond het 46ste levensjaar en blijven dan tot het 50ste levensjaar consolideren. Na het 50ste levensjaar gaan mensen meer sparen voor hun pensioen en consumeren minder.

Mensen bepalen de economie
Aangezien de Amerikaanse economie voor circa 70% wordt bepaald door de Amerikaanse consument, is een terugval van de economie een logisch gevolg. De mensen bepalen de economie. De overheid speelt dus slechts een secondaire rol in de economie. De geboortepiek lag rond 1961. Wanneer we hier 46 jaar bij optellen, komen we uit op 2007, het jaar waarin de economie terugliep.

Relatie geboortejaar en de Dow
In de grafiek die Dent hiervan op zijn site hsdent.com toont, is de relatie tussen het geboortejaar plus 46 jaar en de Dow, gecorrigeerd voor inflatie, zeer duidelijk te zien. De overheid probeert uit alle macht de Amerikanen weer te laten besteden, maar 92 miljoen baby boomers willen alleen maar sparen voor hun pensioen en hun schulden afbetalen. Ze willen geen groter huis kopen en dat inrichten. Dat hebben ze gedaan toen de kinderen opgroeiden.

Geboortemachines
Wanneer gekeken wordt naar de ontwikkeling van de bevolking, moeten we vast stellen dat mensen, en dus de economie, op de wat langere termijn vrij goed te voorspellen zijn. We weten dat de uitgaven toenemen tot dat de kinderen het huis uit zijn. De vergrijzing in Japan en in West-Europa hebben hun weerslag op de economie en de beurzen. Het sterftecijfer overtreft in Japan het geboortecijfer als sinds 2005. De minister van gezondheid Yanagisawa Hakuo probeerde in februari 2007 het tij te keren door opmerkingen als 'vrouwen als geboortemachines'. De vraag echter is of de Japanse overheid met dit soort vreemde opmerkingen het geboortecijfer weer omhoog kan trekken.

Aantal werkenden
Het afbouwen van schulden zorgt daarbij natuurlijk ook voor een negatief effect op de economie. Daarnaast zorgt de afname van het aantal werkenden voor de nodige problemen. In de VS starten mensen gemiddeld rond hun 20ste met werken en zij stoppen rond 63 jaar. Door de vergrijzing in de VS zijn er minder mensen die werken, dus het aantal werkenden neemt hierdoor automatisch af.

Enorme schuldenlast
Hierbij komt dan nog het probleem van de enorme schuldenlast. De totale particuliere schuld van Amerikaanse huishoudens ligt rond $ 42 biljoen. Dit staat in geen verhouding tot de voorgaande bubbels, zoals de roerige jaren 20 die de grote depressie in de jaren 30 tot gevolg hadden. De groei van kredieten ging in 8 jaar van $ 20 naar $ 40 biljoen. Alle schulden die in het verleden werden opgebouwd, verdubbelde dus in 8 jaar. Deze bubbel zal moeten leeglopen tijdens de aanstaande crisis, aldus Dent.

Acuut probleem
Deze schuld, in combinatie met de enorme staatsschuld en de verplichtingen voor de sociale zekerheid ($ 15 biljoen), voorgeschreven medicijnen ($ 20 biljoen) en Medicare ($ 81 biljoen) vormen een onhoudbare situatie, zeker wanneer de bevolking vergrijst. De toekomstige verplichtingen zijn geen acuut probleem. Deze zorgen in het komende decennium voor druk op de economie. De particuliere schuld is echter wel een acuut probleem.

Vergelijkbare problemen
Aangezien Amerika tot op heden de grootste economie in de wereld is, heeft dit natuurlijk een effect op onze situatie. En onze situatie is er met vergelijkbare problemen gezien de staatsschuld, verplichtingen voor de sociale zekerheid en gezondheidszorg en niet te vergeten de enorme hypotheekschuld niet veel beter aan toe. Zeker niet als we kijken welke bedragen de politici richting de Zuid-Europese landen willen sturen.

Rente opgelopen tot boven 450%.
De situatie in Griekenland is er de afgelopen week niet veel beter op geworden. De 1-jaarsrente is in Griekenland opgelopen tot 466,695%. En waar de 10-jaarsrente in Nederland terugliep tot net boven 2%, liep de rente in Portugal op tot 14,6%. Het volgende slachtoffer staat dus al klaar.

Ik kijk uit naar ideeën, tips en gedachten over deze bijdrage. Type ze s.v.p. in het commentaarveld onderaan de column op www.de-beurs.nl
Drs. Harm van Wijk
www.beursbulletin.nl