Dringen bij de (nood) uitgang

De verkoopsluizen zijn vandaag goed open gegaan. De AEX verloor een kleine 8% en ook in de VS worden forse verliezen geleden.
Het grote probleem op dit moment zit bij de banken. Hoewel de Fed…

De verkoopsluizen zijn vandaag goed open gegaan. De AEX verloor een kleine 8% en ook in de VS worden forse verliezen geleden.
Het grote probleem op dit moment zit bij de banken. Hoewel de Fed en ook andere centrale banken zoals de ECB en de BoE de geldkranen wijd open hebben gezet, zit het financiële systeem muurvast. Het is al vaker gesteld: een moderne economie kan niet zonder geld.
Normaliter nemen banken gelden in, betalen daar rente voor, en zetten het tegen een hogere rentevergoeding uit aan partijen die krediet nodig hebben. Nu stokken de geldstromen: banken bulken van de cash, maar blijven daarop zitten als een hen op haar eieren. Banken hebben een diepgeworteld wantrouwen ten opzichte van elkaar.
Dat wantrouwen is niet voor niets: diverse bankinstellingen zijn omgevallen, danwel dreigen om te vallen. Bedenk daarbij dat banken als geen ander weten wat andere banken aan ellende op de balans hebben staan. Het plan Paulson is een eerste, noodzakelijke stap: een stap om banken af te helpen van slechte leningen. Vraag is hierbij wel of banken elkaar daarna wel weer voldoende zullen vertrouwen om de geldstromen weer op gang te brengen. De Fed liet vandaag weten de geldkranen nog wijder open te zetten. Betwijfeld moet worden of dat veel soulaas zal bieden. Die extra liquiditeiten circuleren namelijk niet.
Wie naar de huidige waarderingen van aandelen kijkt, zal ongetwijfeld het gevoel hebben dat de huidige dalingen (sterk) overdreven zijn. Gebaseerd op de winstcijfers/taxaties van 2008 zal dat ongetwijfeld juist zijn. Probleem is dat een lelijke, diepe recessie niet te vermijden valt. De markt kijkt al naar winsten over 2009 en verder. Die zullen aanmerkelijk slechter dan die van dit jaar zijn, hoeveel valt nu nog niet goed te bepalen, maar de markt prijst heel veel ellende in. 
Natuurlijk overdrijven financiële markten naar boven en naar beneden. Met koersdalingen van 8% op één dag is het duidelijk dat iedere belegger tegelijk de uitgang zoekt. Zelfs al is dit de overdrijvingsfase, het capitulatiemoment, dan nog valt niet te bepalen of we op of dichtbij een bodem zitten.
Loef stelt dat een versnelling van de daling (onder de 310) op kan treden tot circa 250 punten. Een gevoelsmatig bizar laag punt, maar verre van irreëel. Petje af overigens voor de tot nu toe messcherpe TA-visie van Loef. Trekken we het lijntje door en zakt de AEX inderdaad tot circa 250 punten dan is de index weer terug bij af. Tegelijk kan wel gesteld worden dat, mits dit de definitieve bodem zal zijn, het grootste deel van de daling achter ons ligt, al is een daling van nog eens een procent of twintig niet iets om naar uit te kijken. Veel beleggers hebben de waarde van hun portefeuille vrijwel letterlijk zien verdampen.
Volgens president Bush zal het ‘enige tijd vergen het vertrouwen in het financiële systeem te herstellen’. Dat lijkt toch een stevige understatement. De huidige crisis is een vertrouwenscrisis die nog jarenlang na zal galmen.
Martin Crum

Martin Crum is hoofdredacteur van Inveztor. Disclaimer Crum: geen positie in de AEX op het moment van publiceren.