Econoom Thomas Pikkety (Walter Matthijssen Forexathome.com)

Het rendement op kapitaal bedraagt op lange termijn 4 à 5 procent per jaar, veel meer dan de economische groei. Het logische gevolg is dat de ongelijkheid tussen werkenden en gefortuneerden toeneemt, betoogt de Franse econoom Thomas Piketty in zijn bijna duizend pagina’s tellende ‘Le capital au XXIe siècle’ waarmee hij wereldberoemd werd. Als we niet terug willen naar de rauwe ongelijkheid van de jaren 1900, moeten we de fortuinen belasten.

Nadat de vooroorlogse fortuinen waren kapotgeschoten, wegbelast of genationaliseerd (Wet van Gutt, Tientje van Liefting) brak een periode van uitzonderlijke groei aan en begon de economie aan een inhaalbeweging. Toen kon je in het leven goed vooruitkomen door te studeren en hard te werken. De ongelijkheid nam af.
De afgenomen ongelijkheid in de naoorlogse jaren was echter een uitzondering in de geschiedenis.
Dat is de belangrijkste les van de twintigste eeuw, schrijft Piketty. Vandaag zit het totaal van de privévermogens in Europa alweer op het niveau van voor de Eerste Wereldoorlog. De 10 procent rijkste Europeanen hebben 60 à 70 procent van het totale vermogen in handen. Dat is meer dan in de jaren zeventig en tachtig, maar het blijft onder de extreme vermogensconcentratie van de jaren 1900. In het Frankrijk van die tijd bezaten de 10 procent rijksten maar liefst 90 procent van het nationale vermogen. Vermogen rendeert niet alleen sneller dan de economie groeit, het rendement stijgt naarmate het vermogen groter wordt. Piketty noemt dit de ongelijkheid van rendement, te wijten aan het feit dat gefortuneerde mensen gespecialiseerde beleggingsadviseurs kunnen betalen, en zich meer risico’s kunnen permitteren. Dat zet een turbo op de vermogensongelijkheid. Gewone stervelingen moeten het doen met het advies van hun schoonbroer, of een paar toogfilosofen, doe-het-zelf boekjes, en niet te vergeten die sympathieke bankkantoorhouder die zich als een opgeblazen kikker ‘bankdirecteur’ noemt. Gewone stervelingen komen dan ook niet veel verder dan een spaarboekje dat nauwelijks rendeert. Ze blijven geloven in de valse beloften van de veiligheid van hun bank (Fortis, CAM bank, DSB, preferentes, etc…). Bij 10% rendement verdubbelt uw vermogen na 7 jaar! Deze systemen bestaan echt, geloof me, maar staan niet in doe-het-zelf boekjes. Alhoewel sommige systemen best veilig en simpel zijn. Pikkety wil dus die vermogens belasten.
In theorie klinkt dat natuurlijk sympathiek en politiek opportunistisch. De praktijk is echter anders. In het rode denkpatroon is iedere ‘rijke’ een rentenier, en vliegen de gebraden kippen in hun mond. De nieuwe rijken zijn echter geen renteniers! Het zijn vooral jonge creatieve ondernemers die bij hun geboorte geen stuiver op zak hadden (in de luiers dan). Op de lijst van 400 rijkste mensen op aarde zijn er 273 selfmade, dat is 70%! Een studie in Amerika onder 1500 Amerikanen met een vermogen van meer dan $500.000 gaf aan dat 69% van hen het zelf had verdiend, 6% had het geërfd en in 25% betrof het een combinatie van factoren. Wegbelasten, nivelleren, socialiseren of onder welke noemer dan ook, dat rode denkpatroon, het kapitaal willen afbouwen, raakt dus voor een groot deel de motor van iedere economie en de daaruit voortspruitende werkgelegenheid. Namelijk ‘the human capital’. De toekomst ligt niet in financieel kapitaal maar in menselijk kapitaal. Ondernemers die creatieve producten ontwikkelen zoals de 3D printer, smart Phonetoepassingen, interneteconomie e.d. Het zullen de hoogst opgeleide, meest creatieve, 80-uren werkende jonge ondernemers zijn die zullen deel uitmaken van de toekomstige 10% superrijken. De inkomens en daaruit voortvloeiende vermogensongelijkheid zal dus eerder voortkomen uit een gebrek aan opleiding, of verkeerde opleiding, dan aan dat verfoeilijk geërfde vermogen van ‘Uncle Dagobert’.
Zolang er geen wereldregering is met een eenvormige fiscaliteit, is een ingrijpende vermogensbelasting geen realiteit maar een droom. Als linkse Franse ideoloog is Pikkety blind voor deze realiteit. Ieder land wil deze jonge dynamische creatieve economische groeimotors binnenhalen. Groei creëert werkgelegenheid, niet de belastingen. Indien Frankrijk geen ‘Cuba zonder zon’ wil worden, wordt het hoog tijd dat men begrijpt dat ‘iedereen arm’, geen oplossing is voor de armen. En dat door alle rijken de zondebok te maken, veel ondernemerschap zal wegvloeien (braindrain). De crisis is veroorzaakt door de banken, niet door de ondernemers! De tijd dat men met veel handenarbeid rijk kon worden, is voorbij, en de echte bron tot kapitaal zit nu een halve meter hoger.