Europa aan de rand van de afgrond

Europa aan de rand van de afgrondGriekenland staat aan de rand van de afgrond. De rente blijft maar oplopen. De politici blijven maar praten, maar praatjes vullen geen gaatjes. Zeker geen gat van honderden miljarden euros. Verschillende schuldeisers hebben helemaal geen belang bij een oplossing. Zij hebben immers de staatsobligaties verzekerd met credit default swaps.

Credit…

Europa aan de rand van de afgrond Griekenland staat aan de rand van de afgrond. De rente blijft maar oplopen. De politici blijven maar praten, maar praatjes vullen geen gaatjes. Zeker geen gat van honderden miljarden euros. Verschillende schuldeisers hebben helemaal geen belang bij een oplossing. Zij hebben immers de staatsobligaties verzekerd met credit default swaps.

Credit default swaps
Credit default swaps zijn een soort verzekering tegen een faillissement. Bij een vrijwillige afwaardering van de Griekse schulden keert deze verzekering niet uit. Deze credit default swaps keren namelijk alleen 100% uit als er sprake is van een faillissement. In het geval van een vrijwillige afwaardering moeten deze beleggers meer dan de helft afschrijven. Hierdoor is een patstelling ontstaan.

Rente Portugal
De 1-jaarsrente in Griekenland liep in januari op van 328% tot 466,695%. Niet dat het nu veel uitmaakt of je 300% rente of 400% rente moet betalen. Vast staat dat er dan toch niet wordt betaald. De 10-jaarsrente in Nederland staat nu op 2,14%. Kennelijk vinden beleggers de Nederlandse obligaties aantrekkelijker dan Portugese. De rente in Portugal liep op van minder dan 7% naar 17,1% in 1 jaar tijd. Ook in Portugal lijkt dus de race gelopen.

Problemen stapelen zich op
Omdat de problemen zich opstapelen, wordt de oplossing alsmaar duurder en duurder. Griekenland was dan met een beetje goede wil nog wel te redden, maar waar houdt het op? Ierland, Spanje en laten we Italië niet vergeten. Italië is veel te groot om te kunnen redden met een staatsschuld van $ 2.278 miljard. Dit is meer dan Portugal ($ 210 miljard), Griekenland ($ 493 miljard) en Ierland ($ 204 miljard) bij elkaar.

Curator aanstellen in Griekenland
Hoe meer landen in de problemen komen, hoe groter de kans op een oplossing. Op een gegeven moment zullen er immers geen opties meer zijn. De politici rennen van top naar top zonder dat er een structurele oplossing wordt gekozen. Een curator aanstellen in Griekenland? De vraag is of de Grieken dat accepteren. De vraag is ook of dat wel de oplossing is van het probleem.

Monetaire soevereiniteit
Einstein pleitte voor het goed definiëren van het probleem voordat een oplossing moet worden gezocht. Als het echte probleem is gevonden, dan ligt de oplossing vaak voor de hand. Eén van de grootste problemen is de monetaire soevereiniteit. Als je je eigen munt hebt, dan kun je op elk moment extra geld bijdrukken om de rente te betalen. De eurolanden hebben die mogelijkheid niet meer en zo kan een solvabiliteitscrisis een liquiditeitscrisis worden. Vraag maar aan een Argentijn wat dat voor consequenties heeft.

Concurrentiepositie
Een ander probleem is de concurrentiepositie. Omdat Griekenland en Portugal niet meer kunnen concurreren door de dure euro, valt de economie stil. In de goede oude tijd zou dan de munt worden gedevalueerd om daarmee de producten weer concurrerend te maken. In het Europa van twee snelheden, waarin het Noorden een harde euro wil en het Zuiden een zachte euro nodig heeft, lopen we het risico dat beide delen in de problemen komen.

Neergaande spiraal
Door te bezuinigen wanneer de economie krimpt, bestaat de kans dat er een neergaande spiraal op gang komt. Ook al gaat de Griekse politiek dan misschien akkoord met de geëiste bezuinigingen, de vraag is of dat op dit moment de beste oplossing is voor de Grieken. De bankiers die nu in Griekenland aan de touwtjes trekken, hebben waarschijnlijk zo hun eigen redenen om hiermee in te stemmen.

Europese politiek
Ondertussen neemt het vertrouwen in de Europese politiek steeds verder af. De verschillen zijn onderling zo groot, dat er geen overeenstemming kan worden bereikt. Daar komt nog bij dat de meeste politici niet eens een goed beeld hebben van de problemen. Zou Jan Kees de Jager nog steeds overtuigd zijn dat we “iedere cent” terug krijgen van de Grieken?

Internationaal Monetair Fonds
Volgens Christine Lagarde, de presidente van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), moeten de landen en centrale banken ook afschrijven op de Griekse schulden. Dit zou Nederland enkele miljarden euros extra kosten. Iedereen kijkt naar elkaar. Europa vindt dat bijvoorbeeld Amerika extra geld aan het IMF moet overmaken, maar Amerika heeft zo zijn eigen problemen.

Aandelenmarkten lopen vooruit
Het is te hopen dat de onzekerheid niet al te lang meer voortduurt. Hoe langer we wachten, hoe groter de schade wordt. De aandelenmarkten lijken al vooruit te lopen op een opdeling van Europa. Waar bijvoorbeeld de DAX en de AEX rond het hoogste punt van het aflopen half jaar staan, blijven de Zuid-Europese landen hangen rond het laagste punt van vele jaren. Het einde lijkt dus in zicht.

Ik kijk uit naar ideeën, tips en gedachten over deze bijdrage.

Type ze s.v.p. in het commentaarveld onderaan de column op www.de-beurs.nl
Drs. Harm van Wijk

www.beursbulletin.nl
Voor de grafieken verwijzen wij u naar het weekblad.