Europese schuldencrisis loopt uit de hand

Europese schuldencrisis loopt uit de handAlle bezuinings-, bailoutplannen en Eurotoppen ten spijt, de Europese schuldencrisis lijkt nog niet over zijn hoogtepunt heen. De crisis is feitelijk alleen maar groter geworden nu Italië, de vijfde economie van de G8 en de zevende van de wereld, in de problemen is gekomen.

Italië moet meer rente betalen
Italië…

Europese schuldencrisis loopt uit de hand Alle bezuinings-, bailoutplannen en Eurotoppen ten spijt, de Europese schuldencrisis lijkt nog niet over zijn hoogtepunt heen. De crisis is feitelijk alleen maar groter geworden nu Italië, de vijfde economie van de G8 en de zevende van de wereld, in de problemen is gekomen.

Italië moet meer rente betalen
Italië heeft maandagochtend euro; 3 miljard opgehaald, maar moest voor deze 5-jarige leningen wel 6,29% rente betalen. Dit is niet alleen het hoogste niveau sinds 1997, maar ook aanzienlijk meer dan de 5,32% die vorige maand moest worden betaald. Dat gaat ongetwijfeld pijn doen.

Vertrouwen in Italië
De 10-jaarsrente in Italië staat dan weliswaar weer onder de 7%-grens, maar de vraag is of de markt nu weer vertrouwen in Italië heeft of dat de ECB nog steeds in hoog tempo aan het kopen is. De rente in Italië liep maandagochtend in ieder geval al weer hard op.

Schuldenlast onhoudbaar
Als de rente boven 7% komt, worden de rentelasten zo hoog, dat er niet meer tegenop kan worden bezuinigd. De schuldenlast wordt daarmee onhoudbaar. 1%-punt extra rente op de schuld van Italië van circa euro; 2 biljoen (meer dan die van de andere PIIGS gecombineerd) is euro; 20 miljard. Laten we hopen dat de Italiaanse rente niet de rente van Griekenland achterna gaat.

Rente in Griekenland 250%.
De 1-jaarsrente in Griekenland noteert momenteel rond 250%. Ja, u leest het goed. 250% rente. Tenminste, als er ooit nog rente uitbetaald gaat worden door de Grieken natuurlijk. De 10-jaarsrente staat op ruim 28%, een verloren zaak dus voor de Grieken.

Risico-opslag
Vaak wordt de rente vergeleken met een ander land, bijvoorbeeld Duitsland, om de risico-opslag te meten. Als we de rentes van de PIIGS vergelijken met die van Duitsland dan zien we niet alleen dat deze veel hoger staan, maar ook dat deze maar blijven oplopen, zoals te zien is in de onderstaande grafiek van www.chartoftheday.com

Schuldencrisis steeds ernstiger
Het probleem is echter allang niet meer beperkt tot Portugal, Italië, Ierland Griekenland en Spanje (PIIGS). Ook België en Frankrijk zitten in hetzelfde schuitje. De Europese schuldencrisis wordt niet alleen steeds ernstiger en treft steeds meer landen, maar komt dus ook steeds dichterbij. Omdat alle landen met elkaar verweven zijn, trekken ze elkaar steeds verder naar beneden.

EFSF vindt geen investeerders
En als landen als Italië en Frankrijk, beiden met een staatsschuld van circa euro; 2 biljoen in de problemen komen, dan kan daar natuurlijk geen EFSF meer tegenop. Zeker niet als er voor het huidige niveau geen investeerders kunnen worden gevonden.

EFSF niet betekenisvol
Moodys stelde: “Met de huidige leencapaciteit – welke rond euro; 266 miljard bedraagt als de verplichtingen aan Ierland, Portugal en Griekenland worden meegerekend – kan de EFSF niet op een betekenisvolle manier steun verlenen aan de grote obligatiemarkt die de eurozone kent”.

Bezuinigen
Als bezuinigen niet meer helpt en het ESFS kan te weinig geld ophalen, wat dan? Een faillissement van heel Europa? Zo ver hoeft het natuurlijk niet te komen, maar dan moeten wel tijdig de juiste stappen worden gezet. Nu bezuinigen heeft overigens eerder een averechts effect omdat daarmee de economische groei nog verder wordt ondermijnd.

Negatieve spiraal
Een negatieve spiraal, zoals we zagen bij Griekenland, lijkt te zijn ingezet voor Portugal, Ierland, Italië, Spanje, Frankrijk en België. Het feit dat de meeste van deze landen meer schulden hebben dan hun BBP maakt dat de oplossing moet worden gezocht op een andere plek dan waar deze is ontstaan.

Kapitaal ESFS onbeperkt verhogen
Overigens heeft het ESFS nog een aantal andere vervelende gevolgen. “Volgens artikel 8 van het ontwerpverdrag zal het startkapitaal van het ESM euro; 700 miljard bedragen (Nederland euro; 50 miljard), maar de ‘Gouvernementsraad’ kan volgens artikel 10 zelfstandig besluiten om dit kapitaal onbeperkt te verhogen.” Zo meldt Ad Broere op zijn site.

Juridische onschendbaarheid
De ESM-leden zullen binnen zeven dagen “onopzegbaar en onvoorwaardelijk” betalen als het ESM daarom vraagt. Het ESM geniet vreemd genoeg juridische onschendbaarheid. Eigendommen, fondsen en tegoeden van het ESM zijn “niet toegankelijk voor onderzoek, beslaglegging, verbeurdverklaring of onteigening, of welke andere vorm van inbeslagname, overname of uitsluiting dan ook door een staat of welke andere juridische, administratieve of wettelijke actie dan ook”.

Soevereiniteit prijsgegeven
De vraag is of wij onze soevereiniteit moeten prijsgegeven aan een instituut dat volledige juridische immuniteit kent. Gevrijwaard voor interventies van een rechtbank? Dat kan toch geen democratisch instituut worden genoemd? Nederland heeft na ondertekening geen enkele mogelijkheid om te verhinderen dat het kapitaal wordt verhoogd, wat vanzelfsprekend noodzakelijk is indien Italië en/of Frankrijk moeten worden gered.

Blanco cheque
Rutte en De Jager hebben namens u hun handtekening gezet onder een blanco cheque om onvoorwaardelijk al het geld dat wordt gevraagd over te maken. Alleen de Tweede Kamer kan nog verhinderen dat dit krankzinnige plan wordt uitgevoerd. In de video op http://bit.ly/esmvideo wordt het plan verder uit de doeken gedaan. Bent u het hier niet mee eens, teken dan de petitie op http://petities.nl/petitie/het-esm-verdrag

Einstein
De formulering van een probleem is vaak meer noodzakelijk dan de oplossing, die wellicht slechts een kwestie van wiskundige of experimentele vaardigheden is”, aldus Einstein. Hoe beter we het probleem begrijpen, hoe beter de oplossing zal zijn. Al diverse malen heb ik aangegeven dat volgens mij monetaire soevereiniteit (zie De oplossing van de schuldencrisis) de sleutel is. Maar misschien ligt dat zo voor de hand, dat politici deze oplossing niet zien.

We kunnen de problemen nu eenmaal niet oplossen met dezelfde lijn van denken, die we gebruikten om ze te creëren. Ik kijk uit naar ideeën, tips en gedachten over deze bijdrage. Type ze s.v.p. in het commentaarveld onderaan de column op www.de-beurs.nl

Drs. Harm van Wijk
www.beursbulletin.nl

Voor de grafieken verwijzen wij u naar het weekblad.