Focus op de fiscus: in de gunst bij Joe the plumber

{jcomments off}Joe Sixpack? Dat is oude politiek. Een zichzelf respecterend politicus vecht tegenwoordig om de gunst van een andere Joe: Joe the plumber. De huidige verkiezingsstrijd tussen Democraat Barack Obama en…

Joe Sixpack? Dat is oude politiek. Een zichzelf respecterend politicus vecht tegenwoordig om de gunst van een andere Joe: Joe the plumber. De huidige verkiezingsstrijd tussen Democraat Barack Obama en zijn Republikeinse tegenhanger John McCain speelt zich af tegen de achtergrond van een diepe crisis. Joe the plumber begint zich zorgen te maken. En daar spelen zowel Obama als McCain graag op in. Wat zijn deze heren van plan met de grootste economie ter wereld? Een verslag van een bezoekje aan de campagnesites van twee wannabe presidents.
Voor wie hem niet kent: Joe the plumber heet eigenlijk Joe Wurzelbacher. Joe woont in Toledo, Ohio, waar hij als loodgieter zijn brood verdient. Joe is een harde werker: in de afgelopen jaren draaide hij dagelijks shifts van 12 uur, zodat hij nu genoeg geld gespaard heeft om een eigen loodgieterbedrijfje te starten. Tenminste, dat was de bedoeling. Totdat senator Barack Obama als presidentskandidaat ten tonele verscheen. En Obama heeft idealen die niet geheel stroken met de toekomstplannen van Joe.

Wat is het probleem? Obama heeft aangekondigd de belastingen voor rijkere Amerikanen (met een jaarinkomen boven $ 250.000) te zullen verhogen, zodat voor hun minder fortuinlijke landgenoten een belastingverlaging kan worden gerealiseerd. Daar werd loodgieter Joe niet vrolijk van. Stel dat zijn eigen zaak succesvol zou worden en hij per ongeluk meer dan $ 250.000 per jaar zou verdienen? Dan zou hij daarvoor worden gestraft door Obama. Joe kaartte het probleem aan bij de Democratische senator himself, toen diens verkiezingskaravaan halt hield in Toledo. Tijdens een kortstondig onderhoud maakte Joe van zijn hart geen moordkuil: “Your new tax plan is going tax me more, isn’t it?”  Obama draaide er niet omheen: “It’s not that I want to punish your success; I just want to make sure that everybody who is behind you that they’ve got a chance to success, too. I think when you spread the wealth around, it’s good for everybody.”
De toelichting van Obama maakt duidelijk waar deze presidentskandidaat staat: aan de kant van de middenklasse en de lagere klasse (in termen van inkomen). Welgestelde inwoners van de VS worden gekort, ten faveure van hen die minder te besteden hebben. John McCain maakte tijdens één van de verkiezingsdebatten handig gebruik van de confrontatie tussen Obama en Loodgieter Joe: ”[Joe] worked 10, 12 hours a day. And he wanted to buy the business, but he looked at your tax plan and he saw that he was going to pay much higher taxes.” McCains verwijt aan het adres van Obama laat zien waar de loyaliteit van eerstgenoemde ligt: bij ondernemende, succesvolle, rijke Amerikanen.
Een bezoekje aan de websites van beide presidentskandidaten bevestigt bovenstaande observatie. McCain heeft Joe the plumber zelfs een prominente rol op zijn website toebedeeld: op de homepage wordt meteen een banner zichtbaar met daarop de tekst “Don’t tax me”, ondertekend door, inderdaad, ene Joe. Een muisklik verder wordt uitvoerig ingegaan op de ontmoeting tussen Joe Wurzelbacher en Barack Obama, inclusief een Youtube-filmpje van de bewuste dialoog. Het punt dat McCain wil maken is duidelijk: hardwerkende “everyday Joes” hoeven niet bang te zijn dat hij hun ijver en ondernemingszin zal bestraffen met belastingverhogingen. Suggestieve vragen als “How would Barack Obama’s plan to “Spread the Wealth Around” hurt you?” maken het plaatje compleet.  Elders op de site wordt uitvoerig ingegaan op de visie van McCain ten aanzien van de economie. Ook hier krijgt Joe the plumber een aai over de bol (en Barack Obama een veeg uit de pan): “Small businesses are the heart of job growth; raising taxes on them hurts every worker. John McCain’s opponent wants to increase the marginal income tax rate which applies to the nation’s 23 million small business owners who pay their taxes under the individual tax rate system.”
Op de webpagina’s waar McCain ingaat op de onderwerpen Supporting small businesses en Simpler and fairer taxes staan teksten die deels (letterlijk) identiek zijn. De boodschap: John McCain staat aan de kant van de ondernemers en bedrijven. Hun belastingen zullen geenszins verhoogd worden en in een aantal gevallen zelfs omlaag gaan. Onvermoeibaar blijft McCain benadrukken dat de ondernemers het onder zijn presidentschap goed zullen hebben. Zo is ook het onderwerp Goverment reform aanleiding om nogmaals te onderstrepen dat er onder McCains leiding een ondernemersvriendelijke wind zal waaien. Geheel verrassend is McCains affiniteit met het bedrijfsleven niet: zijn echtgenote, Cindy Hensley McCain, is erfgename van haar vaders belang in Hensley & Co, het bedrijf dat één van de grootste distributeurs is van bierbrouwer Anheuser-Busch . In die hoedanigheid is Cindy McCain nog altijd lid van de Raad van Bestuur van Hensley. Een zoon van McCain is CFO van het bedrijf en John McCain zelf verrichtte in het verleden pr-activiteiten voor Hensley.
Ook door Obama wordt sterk ingezet op het fiscale beleid. Wie zijn website bezoekt, wordt meteen geconfronteerd met de bijna lachwekkende Obama-Biden Tax Calculator. Belangrijkste boodschap: “Barack Obama and Joe Biden will cut taxes for 95% of working families, and provide at least three times as much tax relief for middle class families as John McCain and Sarah Palin.”  De belastingcalculator geeft een interessant beeld van Obama’s tax policies. We namen de proef op de som en voerden als jaarinkomen > $ 250.000 in. De calculator had meteen een antwoord: you will probably not get a tax cut under the Obama-Biden plan. Toen wij echter $ 40.000 als jaarinkomen invulden, berekende de calculator dat het belastingplan van Obama voorziet in een tax cut van $ 1000. Dit is geheel in lijn met het door de Democratische senator voorgestelde plan om middleclass Americans een fiscale steun in de rug te geven: “Obama and Biden will cut income taxes by $1,000 for working families to offset the payroll tax they pay.”
In grote lijnen kunnen we stellen dat Obama, zoals het een goed left wing Democraat betaamt, vooral de belangen van de working class Americans zal behartigen, waar Republikein McCain veel meer nadruk legt op het welvaren van de Amerikaanse bedrijven. Kunnen we hieruit iets opmaken ten aanzien van de aandelenmarkt? Ofwel, zijn beleggers beter af met Obama of McCain? Dat is een lastige vraag. Kijkend naar de donaties die vanaf Wall Street zijn gedaan richting de presidentskandidaten, dan wordt duidelijk dat er in de financiële wereld geen consensus bestaat hieromtrent. Zo haalde de CEO van Merrill Lynch een bedrag van $ 500.000 op, ten bate van de McCain-campagne. Voor Obama werd maar liefst $ 1,5 miljoen ingezameld door drie topmannen van het inmiddels failliete Lehman Brothers. Ook Goldman Sachs ging met de pet rond voor Obama. Opbrengst: $ 500.000.  De financials hebben kennelijk hun eigen afwegingen om de Obama dan wel McCain te steunen.
Misschien is er een link te leggen tussen de VS en Nederland. Het ligt voor de hand om te denken dat een rechtse regering een positieve invloed heeft op de economie en, in het verlengde daarvan, de aandelenmarkt. De gedachte hierachter is dat linkse politici een beleid voeren dat niet bevorderlijk is voor de economie en dat er teveel geld wordt uitgegeven dan wel teveel belasting wordt geheven. Rechtse partijen zouden juist een ‘accommoderend’ beleid voor de economie (en dus de beurs) voeren. Uit een studie van de Erasmus Universiteit en Rabobank blijkt echter het tegendeel: sinds 1975 is de AEX-index overwegend positief bij een links kabinet en behaalde de Amsterdamse hoofdgraadmeter juist een negatief rendement bij rechtse kabinetten. Wanneer politieke partijen met een linkse signatuur de meerderheid hebben in de Tweede Kamer, dan is het jaarlijkse rendement op de Nederlandse aandelenmarkt gemiddeld 11% hoger dan bij een rechts kabinet. Overigens bleek ook de Amerikaanse aandelenmarkt beter te presteren onder een Democratische president dan onder een Republikeinse.  Vanuit dat oogpunt zouden beleggers dus beter af zijn als Barack Obama in november de verkiezingen wint.
En hoe zit het met Joe the plumber? Op het internetforum van Times Online wees een lezer er fijntjes op dat de doelstellingen van Joe tamelijk ambitieus zijn. Gezien de huidige economische omstandigheden is het maar de vraag of hij erin zal slagen met succes een loodgietersbedrijfje uit de grond te stampen dat hem jaarlijks meer dan $ 250.000 oplevert. Misschien mag Joe zich in zijn handjes knijpen als hij per jaar $ 50.000 binnenhaalt. Kan hij toch nog profiteren van de plannen van Obama.
Allard Gunnink
Geraadpleegde bronnen:
Times Online, 16 oktober 2008
JohnMcCain.com
Hensley & Co Phoenix
BarackObama.com

MSNBC, 17 september 2008

Finance Incorporated