Het andere bankdebacle: Fortis

Nee, niet nog een stuk over DSB; daar worden de media al mee overspoeld. Laten we het eens over een andere bank hebben, die ook in het nieuws is. Een bank die ooit eens net zo wankelde als DSB onlangs,… Nee, niet nog een stuk over DSB; daar worden de media al mee overspoeld. Laten we het eens over een andere bank hebben, die ook in het nieuws is. Een bank die ooit eens net zo wankelde als DSB onlangs, maar met dit verschil dat deze bank wél werd gered door ons aller Wouter. Inderdaad: Fortis.
Herinneringen
Weet u het nog, het rumoer van pakweg een jaar geleden? Herinnert u zich nog de commotie, de verontwaardiging bij Fortis-beleggers? Liggen hun verwijten aan de Nederlandse staat u nog vers in het geheugen? Om u even te helpen: Bos kreeg toen de Zwarte Piet toegespeeld; hij was de boeman in het Fortis-debacle. Er werden procedures tegen hem aangespannen. En dat, terwijl hij de bank juist van de ondergang had gered.
Nijpende situatie
Fortis stond namelijk op omvallen. De bank had zich vertild aan de gedeelde overname van ABN Amro. Fortis had serieuze financieringsproblemen, maar bovenal vertrouwden klanten en collega’s hun bank niet meer. Eind september 2008, vlak voor de gedeeltelijke nationalisatie, haalden klanten massaal hun geld weg bij Fortis, waardoor het bedrijf in acute geldnood kwam. Ook kon Fortis door gebrek aan vertrouwen niet meer lenen op de interbancaire geldmarkt. Er viel dus niet veel te kiezen; om het vertrouwen te herstellen was redding nodig. Hiermee was de situatie vergelijkbaar met die van DSB. Uiteindelijk werd Fortis gered middels een nationalisatie.
Ondankbaarheid
Vreemd genoeg moest de staat deze reddingsactie bekopen met enkele schadeclaims. Ze had haar begrotingstekort opgeschroefd en belastinggeld aangewend om deze systeembank te redden, maar werd prompt aangeklaagd door de eigenaren van het geholpen Fortis: de aandeelhouders. Al eerder schreef ik over de onrechtvaardigheid van deze rechtszaken. De rechtbank in Amsterdam heeft inmiddels bepaald dat de staat de aandeelhouders niet heeft misleid.
Het vonnis
Nota bene: het gaat hier om zaken van individuele aandeelhouders en niet om de zaken van FortisEffect of de VEB. Wel schept de inhoud van het vonnis een goede basis voor de volgende zaken, een precedent zo is te hopen. In het vonnis zei de rechtbank dat het Ministerie van Financiën niet te verwijten valt dat de Fortis-beleggers schade leden. Ook zei de rechtbank dat de staat en DNB terecht onderhandelingen over de nationalisatie voor het publiek geheim probeerden te houden. De rechtbank had hier begrip voor, omdat er anders een ware bankrun ontketend had kunnen worden.
Gerechtigheid
De rechtbank getuigt hier van inzicht en gevoel voor de situatie. De redder blijft redder. Een systeembank is in leven gehouden door een mogelijke bankrun te voorkomen. En we hebben allemaal gezien wat daar de gevolgen van kunnen zijn.
Simon Haas
deaandeelhouder.nl