Hicqup

De hierna volgende column betreft een artikel uit de Hedge Fund Nieuwsbrief van Inveztor. De hierna volgende column betreft een artikel uit de Hedge Fund Nieuwsbrief van Inveztor.
Als er geen wonderen meer gebeuren, gaat 2008 als rampjaar voor de hedge fund industrie de boeken in. Het Market Neutral Fund van het Amsterdamse HiQ Invest ontsnapte tot eind augustus aan de malaise.
Maar met een min van 26,5% in september duikelde het rendement van het HiQ Market Neutral Fund van plus 19,4% sinds de start van dit jaar naar min 12,3%. Wat gebeurde er met het hedge fund dat grotendeels drijft op algoritmische handel in liquide aandelen?
Lehman Brothers
De ondergang van Lehman Brothers speelt een hoofdrol. Volgens Gijs Nagel, handelaar bij HiQ Invest, ontstonden er grote dislocaties in de markt toen de zakenbank haar verplichtingen niet meer na kon komen. Nagel: “Stel bijvoorbeeld dat een marktparticipant bij Lehman Brothers een longpositie heeft in opties op een zeker aandeel. En bij een andere broker een shortpositie in diezelfde aandelen. Als dan de optiepositie ineens wegvalt, is het geheel niet meer neutraal. Dan is men gedwongen die short te sluiten.”
[grafiek]
Zoiets gebeurde in het aandeel Volkswagen. Terwijl de AEX-index in drie dagen met 10% zakte, steeg het aandeel in de Duitse autofabrikant met 50%. Zulke tegengestelde bewegingen zijn ongekend. “We houden in onze statistische modellen uiteraard rekening met rampscenario’s. Maar wat we nu zien, met omvallende banken, is veel extremer. De beurs leek wel een casino,” aldus Nagel.
Onrust
Niet alleen de val van Lehman zorgde voor onrust en reuzesprongen in de aandelenkoersen. Kort na de schuiver op de beurzen zorgde het verbod op naked shorting er voor dat partijen in paniek hun shortposities sloten. Het gerucht over een reddingsplan in de VS deelde de genadeklap uit. Op vrijdag 19 september, tevens expiratie van de september opties, sloot de AEX-index maar liefst 8,5% hoger. Volkswagen verloor die vrijdag daarentegen weer een kleine 14%.
Als gevolg van deze extreme bewegingen bouwde HiQ de verlieslatende posities af. Ook legde het hedge fund de algoritmische handelssystemen stil totdat de markt weer tekenen van stabilisatie vertoont.
Strategieën
Het Market Neutral Fund van HiQ kent drie basisstrategieën met een gelijke weging in de portefeuille. Het long/short risico arbitrage deel selecteert voor de langere termijn aandelen op basis van fundamentele informatie, zoals operationele kasstroom en winst. Veel marktpartijen screenen bedrijven op deze kwantitatieve manier. En zitten short in dezelfde overgewaardeerde bedrijven. Hier geldt dat als iedereen door dezelfde deur naar buiten moet, er een probleem ontstaat.
De tweede strategie is statistische arbitrage. Hierbij maakt HiQ gebruik van historische koersdata om met wiskundige algoritmes kleine bewegingen te verzilveren in vele producten. Nagel: “Als we vandaag een aandeel shorten, kunnen we morgen bij wijze van spreken al weer long zitten.”
Event-driven arbitrage, de laatste strategie, richt zich op bijvoorbeeld overnames of andere marktspecifieke situaties. HiQ focust zich op deze strategie zolang de algoritmische handel stil ligt. Er ontstaan in deze markt natuurlijk zeer interessante mogelijkheden, zo laat het hedge fund weten.
Inzichten
De huidige crisis heeft één voordeel: het levert een boel nieuwe inzichten op waarmee de wiskundigen hun modellen kunnen verbeteren. Maar statisch waren de modellen voorheen ook niet, zo vertelt Nagel.
“We werken continu aan de bestaande modellen en speuren ook naar nieuwe ideeën. Wat vandaag nog werkt, kan immers morgen niet meer werken. Als we iets bruikbaars zien, kan onze programmeur binnen een dag software schrijven die we direct op de markt kunnen inzetten.”
Verrassingen
Het is in ieder geval duidelijk dat kwantitatieve hedge funds na de turbulente zomer van 2007 nog steeds tegen verrassingen aan lopen. Zolang de verliezen binnen de perken blijven als het helemaal mis gaat, is er voor beleggers in kwantitatieve fondsen geen man overboord.
Als de verrassingen maar niet part of the game worden. Maar we zien de laatste tijd teveel gevallen die volgens de modellen eens in de 10.000 jaar zouden voorkomen om hier echt helemaal gerust op te kunnen zijn.
Thijs Klein Tank
Thijs Klein Tank is redacteur bij Inveztor. Disclaimer Klein Tank: geen posities in bovengenoemde fondsen op het moment van publiceren.