Hoe de overheid betaalbaar wonen onmogelijk maakt (Lodewijk Hof)

Wonen doen we allemaal. Of we nou in een airbnb, een woonboot, een huis, een appartement of een villa zitten. We wonen. We zien de wachtrijen voor woningen toenemen. Hierdoor kunnen Millennials (geboren tussen 1980 en 2000) en hun met een lager inkomen moeilijk aan betaalbare huisvesting komen.
Iedere gemeente, politieke partij, gemeente en provincie zal volop praten over het realiseren van betaalbare woningen. Immers doet dat het goed bij de kiezers. Een van de belangrijkste motivatiefactoren van alle politici.
De crisis in de financiële wereld van 2008 heeft voor lagere prijzen gezorgd. Het heeft gezorgd voor een gezonde opschudding. De niet functionerende partijen zijn failliet gegaan en al die megamonale vastgoed projecten zijn even in de ijskast gezet.
Idealiter zou de vrije markt een oplossing leveren. Er zijn immers een hoop mensen die ergens willen wonen. Dan is de logische oplossing om gewoon te gaan bouwen. Echter is de vastgoedmarkt en zeker de huurmarkt geen vrije markt. Het is een van de meest gereguleerde markten. Regulering betekend dat de overheid zich ermee bemoeit.
Nou is in een toenemend aantal steden in de Verenigde Staten de crisis helemaal voorbij. Bijvoorbeeld in Memphis is de huurprijs en vastgoed prijs van niveaus van voor de financiële crisis. Hetzelfde is gaande in vrijwel alle grote Amerikaanse steden. De uitzondering is Las Vegas, een stad die volledig drijft op gokkers.
Het monetaire beleid heeft heldere gevolgen. Er is teveel geld. Dus gaan hypotheekverstrekkers geld uitlenen. Bijvoorbeeld aan mensen zonder een inkomen, zonder een baan of zonder enig vermogen. Inderdaad, een groep mensen die het eigenlijk niet kan betalen.
Overheidsorganisaties zijn gaan speculeren. Ze zijn vastgoed ontwikkelaar geworden. Een bijzonder iets: je bent dus regelgever, belegger, financier en controleur. In Eindhoven ging dit onlangs helemaal mis: de gemeente Eindhoven bezat een pand waar xtx geproduceerd werd. De gemeente Eindhoven had het pand gekocht voor vastgoed ontwikkeling. Ik weet dat de gemeente Eindhoven het financieel moeilijk heeft, maar betrokkenheid bij de productie van xtc? Een moordfabriek waar wapens gemaakt worden om het leven van, veelal jonge, mensen te beëindigen. Lang leven de gemeente Eindhoven.
Deze dubbele pet is bijzonder. Gemeentes speculeren met grondprijzen. Waarom niet al die grond posities verkopen of verhuren? Kan snel een deel van de woningnood opgelost worden. Maar zo werken overheden niet.
Ik had ooit een plannetje op het gebied van duurzaamheid. Ik wilde thuis op het dak 2 kleine windmolens plaatsen. Idee was dat eentje de stroomproductie zou voorzien en de andere was bedoeld als belegging. Gewoon de stroom terug verkopen. Dankzij de bureaucratie en het feit dat de overheid 0,5 meter verhoging hetzelfde behandelt als 100 meter is deze verduurzaming in de ijskast geplaatst. Eigenlijk niet de ijskast, ik kijk nu naar zonnepanelen. Het plan is dus dood.
Een probleem van overheidsinmenging is simpel. Ze plannen steden in. Ze bepalen of je je eigendom op airbnb mag zetten om een beetje bij te verdienen. Mag je een kamer verhuren aan een niet familielid? De huidige duurzaamheidsgolf zorgt voor een nieuwe serie wetgeving. De overheid zegt dat er een probleem is en dus moet de burger dat oplossen.
Uiteraard zijn er zat oplossingen te bedenken. Je zou kunnen zeggen dat een bepaald percentage voor lagere inkomens en jongeren moet zijn. Persoonlijk ben ik daar geen voorstander van. Zoiets neemt ieder voordeel weg om iets te bouwen. Het is tijd voor een simpele oplossing: gewoon minder regels en meer bouwen.
Het klinkt simpel en dat is het ook. Inderdaad, een binnenzwembad kan je niet doen met een woning die EUR 300 per maand oplevert. Maar waarom niet eens gewoon als overheid zeggen: we hebben grond en die gaan we voor zo’n doeleinde inzetten. We gaan als overheid alle grond inzetten om de huidige woningnood problemen op te lossen en meteen 100% meer te bouwen. Als we dan toch bezig zijn dan stoppen we met speculeren als sprinkhanen. Dat laten we over aan mensen die er verstand van hebben. Als overheid gaan we zuinig met belastinggeld om.