Van Vrije handel naar Zimbabwaanse toestanden (Lodewijk Hof)

De Verenigde Staten is een land dat van een baken van vrij handel op weg lijkt naar Zimbabwaanse toestanden.

Ooit, voor de Verenigde Staten op het gevaarlijke pad van overheidsbemoeienis en centralisatie ging, stond de dollar voor iets. De kracht en wil van menselijke vrijheid. Het was een internationaal erkend symbool van menselijke vrijheid. De mogelijkheid om je eigen bedrijf te beginnen. De mogelijkheid om je macht te doen gelden. Consumenten zijn de echte machthebbers. Die stemmen met hun klandizie. Je kon beleggen, sparen, consumeren of wat je dan ook met je eigen geld wilde doen. Maar dit was in een andere tijd. Dit was in een tijd dat de overheid niet een doorlopend financieel tekort had, dit was voor de tijd van bureaucratische bemoeienis. Voor de tijd van centrale banken.

De Verenigde Staten hebben nog steeds een grote aantrekkingskracht. Op studenten, toeristen, ondernemers, financiers. Allemaal een magneet. Voor de mensen die meer President Trump minded zijn is er een stuk, voor computer programmeurs heb je stukken. Eigenlijk is er voor ieder wat wils. Zelfs voor hen die diep gelovig zijn zijn er plekken. De dollar staat nog steeds voor de vrijheden en de symboliek waar deze voor stond. Alleen is het nu gebaseerd op een imago welke opgebouwd is in het verleden, niet op feiten of op rationele economische en / of financiële modellen.

Er is een doorlopende transitie gaande, gericht om de waarde van de US dollar (maar ook van toepassing op de Britse pond, de euro en de meeste andere valuta’s in de wereld) te ondermijnen. In de periode van voor 1850 was het helder: munten waren gemaakt van goud en hadden dus een heldere waarde. Biljetten waren gebaseerd op de belofte van de bank dat dit iets waard was. Tegenwoordig zijn beide niets waard. Maar zelfs de mogelijkheden om met deze waardeloze biljetten iets te doen worden ingeperkt. Dit in het kader van de oorlog tegen het terreur. Biljetten van 500 euro worden in Frankrijk in de ban gedaan. Als je een huis koopt en dit zelf financiert moet je tot op de cent bewijzen waar je het geld vandaan komt. Een kopie van iedere factuur mag je inleveren. Over bureaucratisch werk gesproken.

Centrale banken waarschuwen voor de ontwikkeling van crypto currency’s zoals bitcoin en vele andere initiatieven. De techniek vinden ze geweldig. Maar dan wel graag onder controle van hun zelf. Over het feit dat ze vakkundig de waarde van valuta’s structureel verminderen praten ze niet. Ik heb nog nooit iemand gesproken die graag gedwongen minder vermogen heeft. Er zijn zat mensen met vermogen die willen doneren, maar dat is vrijwillig. Ik ken wel een hele hoop mensen die meer vermogen wensen. Kent u iemand die minder vermogen wenst?

Vroeger bestond de goud standaard. Een standaard die de macht van centrale banken ernstig beperkte. Immers kan er niet meer goud gewonnen worden dan de mijnen produceren. Nog steeds heeft de Amerikaanse FED in Fort Knox een aanzienlijke goud voorraad. Nou ja, Duitsland wil haar goud terug. Dat kan, zodra de FED weet waar het goud is. Het is uitgeleend. Maar waar dat fysieke goud nu is?

Papier geld heeft voordelen. Je kan middels contante betalingen de politiestaat ontwijken. Je kan geheel legaal iemand betalen. Zonder dat de overheid hier iets van weet. Zo kan je de oppas van je kind betalen. Gewoon als zakcentje. Het teveel betalen van belastingen kan ook bestreden worden, gewoon door contant te betalen.

Dit zijn ongetwijfeld enkele redenen om het gebruik van contant geld aan banden te leggen. Oké, het is misschien wat onveiliger. Je hebt het risico van een overval op de plek waar je het geld bewaard. Maar is het niet de verantwoording van de overheid om voor de veiligheid te zorgen? Moet de overheid niet ervoor zorgen dat je (in een ideale situatie) je contante geld in huis hebt en een touwtje uit de deur hebt hangen?

Schijnbaar lukt het realiseren van een veilige situatie niet. Iets waar de staat een monopolie in heeft, maar in faalt. In het goed besturen van een munt slagen ze ook al niet. Dat zijn geen goede getuigschriften voor de overheid.

Tot op heden gebruiken wij geld als een ruilmiddel. Hiervoor is het immers ook een perfect middel. Of kan ik anders mijn mosselsalade met iemand ruilen? Wat kan ik voor een pot warme thee krijgen? Niet echt handig. Dan is geld een stuk handiger.

Maar centrale banken zijn volop bezig. Dankzij de inflatie, streef doel is 2% tot 4% voor vrijwel alle centrale banken in de wereld, worden we allemaal ietsje armer. Ieder jaar opnieuw. Dat is goed, immers moeten politici volop geld uitgeven wat ze niet hebben. Dan komt het moment dat mensen het vertrouwen in de munt helemaal kwijt raken. Dan komt het moment dat de overheid grote biljetten gaat printen. Een biljet van 1 miljoen USD / GBP / EUR? Dat noemen we hyperinflatie. Wat kan je dan nog met de veel gebruikte biljetten van 20 USD en 50 EUR?

De Reichsmark is een mooi voorbeeld van een mislukte munt. Een munt die dankzij (hyper)inflatie een land in de afgrond gestort heeft. Zimbabwe heeft een staatsbegroting die volkomen uit het lood geslagen is. De overheid geeft geld uit dat het niet heeft.

Zimbabwe is een mooi voorbeeld van wat er kan gebeuren als je zo door gaat. Het land stort gewoon in. Het land heeft dan, op een gegeven moment, geen geld meer om papier te kopen. Met dat papier kan men dan nieuwe (hogere waarde) biljetten maken.