Verkoop NXP toont zwakte kenniseconomie Eindhoven aan (Lodewijk Hof)

NXP is de oude chip divisie van Philips. Het bedrijf is verkocht aan KKR. Bij een ieder bekend van het boek Barbarrians at the gate en die hebben hun chip dochter naar de beurs gebracht. NXP, een van de motoren achter de geroemde kennis economie van Eindhoven ging daarmee naar de beurs. ASML stond al aan de beurs genoteerd.
Nou is er niets mis met een beursnotering. De tucht van de markt en de transparantie die het afdwingt is alleen maar goed voor een bedrijf. Geen geknoei met de boekhouding meer. Iedereen kan kiezen: gaat dit bedrijf mij geld opleveren of niet.
De kennis economie die in en rond Eindhoven is gevestigd draait voor een groot deel op, voormalige, Philips divisies. Dit is het geval voor ASML en NXP. Verder zijn er wel veel kennis intensieve bedrijven. Maar die bereiken de scale up fase niet. Het blijft bij een onderzoeksbedrijf met beperkte economische waarde.
NXP en ASML zijn van cruciaal belang voor het economische succes van de regio. De zogenaamde Brainport agenda klinkt erg leuk. Overheid, TU en bedrijfsleven werken samen. Alleen is het met de uitrol van glasvezel in kennis intensief Eindhoven mislukt. Er is in Eindhoven geen dekkend gratis wifi netwerk.
Elliot heeft inmiddels zo’n 6% van de aandelen NXP in handen. Inderdaad, hetzelfde Elliot dat bij Akzo Nobel orde op zaken stelt. Hetzelfde Elliot dat nog geld te goed had van de Argentijnse overheid en toen beslag liet leggen op enkele marine fregatten. Laatste heeft ze onsterfelijk gemaakt. Waarom zou je bij een in gebreken blijvende overheid iets niet doen wat de overheid bij haar burgers zonder enige scrupules doet? Daarnaast zijn minder wapens alleen maar goed voor de wereldvrede en kan het metaal hergebruikt worden. Wel zo milieuvriendelijk.
Elliot heeft berekend dat NXP meer waard is dan 47 miljard. Ik heb de rekensom niet gecontroleerd, ik heb geen aandelen of obligaties in NXP. Ik ben genegen Elliot te vertrouwen. Ze zullen wel gelijk hebben. Ze zoeken zelfstandig naar een andere koper. Maar hoe gaat die het geld terug verdienen?
Allereerst kan je het hoofdkantoor in Eindhoven sluiten. Ongetwijfeld is er in de kennis intensieve sector behoefte aan een hoop facilitair hoofdkantoor personeel. Lekker dat kantoor integreren in het eigen kantoor. Dan heb je de onderzoeksactiviteiten. Leuk, maar waarom handhaven?
De huidige kandidaat koper komt uit de Verenigde Staten. Het zou President Trump erg goed uitkomen als er kennis banen in de VS bij komen. Daar zou de overname van NXP mooi in kunnen helpen. Dat plaatsen in Stanford of in een plaats waar een hoge werkloosheid is. Heeft de plaatselijke bevolking weinig aan qua kennis intensieve banen. Maar het zorgt wel voor een hoop nieuwe activiteit en indirecte banen.
Maar ik betwijfel of de koper van NXP wel uit de VS of het westen gaat komen. Er komt, in een redelijk tempo, erg veel Chinees geld op de markt. Geld dat tegen lage rente geleend kan worden. Waarom zou het uit de Verenigde Staten verbannen Huawei (nauwe banden met de Chinese inlichtingendienst) het niet kopen. Kan NXP mooi de chips voor de Chinese telecom gigant maken en de auto industrie verder ontwikkelen. Waarom zou een Chinees bedrijf Nederlandse onderzoeksbanen handhaven?
Nederlanders hebben een groot voordeel ten opzichte van de Chinese medemens: de creativiteit. Dat is de echte onderscheidende kracht. Niets mis mee. Gewoon een hoop in China neerzetten.
Tot op heden kan niemand mij uitleggen waarom een soortgelijk scenario niet met ASML zou kunnen gebeuren. Het bedrijf is beursgenoteerd. Gewoon meer bieden. Het is bij ASML een goed nieuws show. Er is geen concurrentie van belang. Klanten financieren mede het onderzoek. Dus wat is er dan nog aan slecht nieuws? Dus een erg dure overname.
Maar als dit gebeurt, dan slaat dit een harde slag in de kennis industrie van zowel Nederland als Eindhoven. Wat blijft er dan nog over? Werkloosheid, economisch verval en armoede.