Water is al schaars

Op het moment dat deze column in ‘statu nascendiÂ’ is, gutst het regenwater uit de hemel. De maand augustus was in grote delen van Europa de natste sinds mensenheugenis. En toch heeft de schaarste aan… Op het moment dat deze column in ‘statu nascendiÂ’ is, gutst het regenwater uit de hemel. De maand augustus was in grote delen van Europa de natste sinds mensenheugenis. En toch heeft de schaarste aan water ook Europa bereikt. Het gaat dan om kwalitatief goed drinkwater. Landen als Spanje, Italië, maar ook Engeland kampen vooral in de zomer met een gebrek aan water.
De voornaamste oorzaak van de groeiende wereldwijd schaarste is het exploderende gebruik ervan. In 1900 lag het gebruik op 770 km3, in het midden van de vorige eeuw verdubbelde het gebruik naar 1480 km3 om weer 50 jaar later te stijgen naar 4500 km3. Rond 2030 zal bij ongewijzigd beleid de totale consumptie naar verwachting 6500 km3 bedragen. De totale voorraad aan water bedraagt jaarlijks tussen 9000 km3 en 12000 km3. Met dat volume moet de wereld alles doen: consumeren, irrigeren en aanwenden voor industrieel gebruik. De voorraden zijn ook nog onevenwichtig over de wereld verdeeld. Een land als Israel verbruikt nu al meer water dan de voorraden toelaten en voor delen van China, India en de VS geldt hetzelfde. De doorsnee Zwitser heeft ongeveer 7000 km3 ter beschikking. De belangrijkste factoren die deze explosie veroorzaken zijn de aanhoudende bevolkingsgroei en de stijgende welvaart in grote delen van de wereld.
Vier megatrends
Dankzij de groeiende schaarste heeft zich in de afgelopen periode een heuse watermarkt ontwikkeld. De waarde van deze markt bedraagt in 2010 naar schatting $ 480 miljard. Dat bedrag kan onderverdeeld worden in $ 175 miljard voor bestedingen aan drinkwater, industrieel water en afvalwater. De rest gaat op aan allerlei vormen van diensterlening, zoals onderhoud. Door de financiële crisis is de groei in de uitgaven geremd, maar vanaf 2010 zal naar verwachting de watermarkt zijn gebruikelijke groeitempo van pakweg 6% per jaar weer hervatten.
Dat kan ook moeilijk anders, want crisis of geen crisis, de onderliggende factoren gaan niet weg en winnen hooguit aan gewicht. Er zijn vier megatrends aan te wijzen die van belang zijn voor de groeiende schaarste en daarmee voor de aanhoudende groei van de watermarkt.
De eerste megatrend is demografie. De wereldbevolking groeit nog steeds, maar dat is niet alles. Die groei vraagt al om meer water. De groei van de consumptie ligt op een hoger niveau dan de bevolkingsgroei. Dat is vooral een gevolg van een gemiddeld hogere levensstandaard, vooral in de stad. De bevolkingsgroei gaat gepaard met een aanhoudende trek van de bevolking van het platteland naar de stad. Nu al woont meer dan 50% van de wereldbevolking in steden. De trek naar de stad vertaalt zich vooral in de opkomende markten in de groei van zogeheten megasteden. Deze trend vraagt om enorme investeringen om de noodzakelijke voorzieningen aan te leggen. Tenslotte, het groeiend aantal monden vraagt om een hogere voedselproductie. De enorme verstedelijking in alle delen van de wereld heeft gevolgen voor het aanwezige areaal aan landbouwgrond. De oplossing is een intensivering van de landbouwproductie, waar irrigatie een onmisbaar onderdeel van is.
Al deze factoren, in combinatie met een ongelijke verdeling van de watervoorraden over de wereld, hebben nu al tot gevolg dat voorraden uitgeput raken door overexploitatie.
Een tweede trend die invloed heeft op de groei van de watermarkt heet infrastructuur. Veel ontwikkelingslanden staan aan de vooravond van gigantische investeringen om alleen al de basisbehoefte te dekken aan sanitaire voorzieningen en aan drinkwatervoorzieningen. Maar hetzelfde geldt voor de ontwikkelde wereld. Ook hier zijn komende jaren grote investeringen nodig. Veel systemen dateren van ver voor de Tweede Wereldoorlog en zijn inmiddels verouderd en min of meer in staat van ontbinding. Dat leidt tot nodeloos verlies aan goed drinkwater. In de VS gaan dagelijks 23 miljoen m3 verloren, een hoeveelheid die voldoende is om de tien grootste steden van water te voorzien. Om alles up to date te brengen zijn enorme investeringen nodig en daar schieten de VS in tekort. Bij ongewijzigd beleid zal over 20 jaar de achterstand en de tekorten meer dan $ 500 miljard belopen.
Uit het voorafgaande mag ook naar voren komen, dat we niet alleen een kwantitatief probleem hebben, maar ook een kwaliteitsprobleem. In veel delen van de wereld zijn investeringen in infrastructuur royaal onvoldoende om de burger zelfs maar basisvoorzieningen te garanderen. In veel landen wordt dit probleem nog verergerd omdat de overheid weinig moeite doet de burger te beschermen tegen uitwassen in industrie en landbouw.
Het is een bekend gegeven dat in China ruim 75% van alle rivieren zodanig vervuild zijn door industrieel en landbouwafval, dat het water niet meer geschikt is voor consumptie of zelfs voor visserij. In landen waar de welvaart van de bevolking toeneemt, zijn dit onhoudbare situaties die overheden nopen tot noodzakelijke investeringen. En als vierde megatrend is er klimaatverandering. Hoewel werkwijze en een aantal uitkomsten van IPPC-onderzoeken terecht onder vuur liggen, lijkt een aantal algemene conclusies overeind te blijven. Sommige regioÂ’s zullen met langdurige droogteperiodes te maken krijgen met als uiterste consequentie verwoestijning. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn in de Mediterrane landen. Andere regioÂ’s zullen meer neerslag te verwerken krijgen, soms in heel korte tijd. Denk hierbij aan bijvoorbeeld Nederland.
Investeren in water
De vier hierboven beschreven trends zijn de voornaamste aanjagers van de groei van de wereldmark voor water. De verwachte groei zou de markt interessant moeten maken voor beleggers. Als dat zo is, welke deelgebieden zijn dan interessant?
Het eerste deelgebeid is dat van distributie en beheer. Er is meer water nodig en dat leidt tot een zoektocht naar voorraden. De eisen voor een behoorlijke exploratie gaan echter omhoog. Het vinden alleen is niet voldoende. Van belang is ook het onderhoud en de in stand houding. Bevolkingsgroei en groei van de stedelijke bevolking vraagt om aanhoudende investeringen in investeringen voor infrastructuur, zowel voor drinkwater als voor afvalwater. Maar ook de ‘upgrading’ van de oude infrastructuur in de ontwikkelde landen vraagt om veel geld. Het is ondenkbaar dat het centrum van een stad als Londen voor langere tijd onbereikbaar is, omdat er een nieuwe waterleiding wordt aangelegd.

Dr. C.A.M. Wijtvliet
http://wijtvliet.blogspot.com/
De auteur is zelfstandig gevestigd analist. Hij schrijft over uiteenlopende onderwerpen die de beleggingswereld raken. Daarnaast geeft hij lezingen en presentaties.