Wie verkoopt er eigenlijk?

Momenteel krijgen hedgefondsen de schuld van de dalingen op de beurzen. Is dat terecht? Er zijn verschillende groepen beleggers met allemaal hun eigen beweegredenen al dan niet te kopen en te verkopen. Momenteel krijgen hedgefondsen de schuld van de dalingen op de beurzen. Is dat terecht? Er zijn verschillende groepen beleggers met allemaal hun eigen beweegredenen al dan niet te kopen en te verkopen.
Laatst woonde ik een lezing bij van Shlomo Bernatzi, professor behavioural finance aan de UCLA. Hij stelde het publiek de vraag wie er nu eigenlijk zo hard aan het verkopen is. Hij deelde de markt op in zes groepen. De eerste groep was de groep 401k-beleggers. Even kort door de bocht: dit zijn de mensen die zelf beleggen voor hun pensioen, meestal via het bedrijf, in beleggingsfondsen.

Volgens Bernatzi zijn dit niet de verkopers van vandaag. Ze beleggen verplicht via het bedrijf voor de lange termijn. Bovendien gaat het hier om de doorsnee Amerikaan die geen verstand heeft van beleggen en niet eens weet hoe hij zijn beleggingen zou moeten verkopen. Dan hebben we de institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen en verzekeraars. Ook deze partijen, met een lange beleggingshorizon, zijn (tot dusver) niet de grote verkopers geweest.
Sterker nog, veel instituten houden vast aan een strategische assetallocatie en kopen dus bij als koersen dalen. Sommige instituten hebben wellicht dit automatische bijkoopmechanisme uitgezet, maar dat maakt ze per saldo nog geen verkopers. Dan de particulieren: dat is volgens mij een lastige groep. Veel particulieren zijn, als we brokers zoals Alex en Binck mogen geloven, actief rekeningen aan het openen.
Velen hebben volgens de berichten zelfs gekocht op lage niveaus. Laten we even zeggen dat dit de beter geïnformeerde beleggers zijn, die bijvoorbeeld weten dat Warren Buffett aan het kopen is en zijn voorbeeld volgen. Aan de andere kant heb je particuliere beleggers die het beleggen helemaal zat zijn geworden en portefeuilles hebben geliquideerd. Deze groep kan verantwoordelijk zijn voor de dalingen, al is de vraag hoe groot deze groep precies is. Is die groter dan de groep instituten die gewoon bijkopen op dalingen?
Daarnaast heb je nog de hele actieve groep beleggers die constant in- en uitstappen, soms zelfs alleen op intradagbasis. Ook deze groep is niet verantwoordelijk voor de grote dalingen. Daar hebben ze te kortlopende posities voor, en per saldo kopen en verkopen ze steeds, of omgekeerd. Tja, wat hebben we dan nog meer? Moeten we dan maar de hedgefondsen de schuld geven, zoals we de laatste dagen hebben kunnen lezen in de media?
Maar is dat wel terecht? Laten we dit eens even goed analyseren. Er zijn namelijk, grof gezegd, drie typen hedgefondsen. De eerste groep bestaat uit de zogenaamde market neutral fondsen. Die zitten long en short tegelijkertijd. Tegenover iedere koop- staat een verkoopactie. Deze groep kan dus niet verantwoordelijk zijn voor de grote dalingen. Dan heb je nog de long-biased en de short-biased groep, of hedgefondsen die respectievelijk per saldo kopen en per saldo verkopen.
De laatste groep had tot enige maanden geleden goed gepresteerd, totdat het shortgaan werd gefrustreerd. En het frustreren van shortgaan moet per saldo weer koopacties uitlokken (shortposities worden immers teruggedraaid). De groep hedgefondsen die per saldo long gaat, kan wel de schuld van de dalingen krijgen. Als zij hun posities moeten afwikkelen, omdat ze minder krediet krijgen (hedgefondsen werken vaak met geleend geld) of omdat beleggers uit hun fondsen stappen, wordt er natuurlijk verkocht.
Hedgefondsen als groep kunnen dus de dalingen verweten worden, maar daarbij past wel een hele duidelijke nuance: het gaat om lang niet alle hedgefondsen. En bovendien: hedgefondsen zijn relatief nieuw en beurscrisises zijn van alle tijden. In andere grote beurscrises, die van de jaren dertig en zeventig bijvoorbeeld, hadden we geen hedgefondsen.
We hebben dus vermoedens, maar het is nog steeds niet helemaal duidelijk wie nu echt die grote meltdown veroorzaken. Particulieren die bij een beetje tegenwind toch eigenlijk liever spaarders zijn (en nooit hadden moeten beleggen) en/of een bepaalde groep hedgefondsen? Is dat het dan? Echt bevredigend vind ik de analyse niet. Shlomo Bernatzi zei tijdens zijn speech hetzelfde: “Tijdens iedere crisis staan we weer voor een raadsel: wie verkopen er nu eigenlijk?” Weet u het?
Harry Geels
Inmaxxa
Harry Geels is directeur Research en partner bij Inmaxxa met kantoren in Maastricht en Amsterdam (www.inmaxxa.nl). De informatie in deze opinie is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. De standpunten en vooruitzichten van Geels geven zijn mening weer in zijn hoedanigheid als directeur Research. Geels heeft op het moment van schrijven geen positie in genoemde fondsen.