Het Hooggerechtshof zei nee, dus zoekt Trump een omweg
Toen het Amerikaanse Hooggerechtshof eerder een streep zette door de blanket tarieven van Trump, leek dat een duidelijke overwinning voor vrijhandel. Geen enkele president mag zomaar op eigen houtje importheffingen opleggen aan de hele wereld, zo luidde de redenering. Wie dacht dat daarmee de kous af was, komt bedrogen uit.
Per 24 juli gelden nieuwe tarieven van 10 tot 12,5% voor 60 handelspartners, waaronder de Europese Unie. Niet via de oude route die de rechter afkeurde, maar via een compleet andere juridische invalshoek. De regering-Trump beroept zich nu op een justificatie rond gedwongen arbeid in toeleveringsketens om de heffingen te rechtvaardigen.
Het is een vondst die je niet had zien aankomen als je alleen de eerdere rechtszaak volgde. En dat is precies het probleem voor iedereen die dacht dat het tarievenverhaal achter de rug was.
De ‘dwangarbeid’-omweg, uitgelegd zonder juridisch jargon.
De truc zit hem hierin. Waar de geblokkeerde tarieven draaiden om een algemene noodtoestand rond handelstekorten, hangt Trump de nieuwe heffingen op aan een specifiekere, moeilijker aan te vechten grond. Door te stellen dat producten uit deze 60 landen mogelijk profiteren van oneerlijke arbeidsomstandigheden, ontstaat een juridisch kader dat buiten het eerdere rechterlijke oordeel valt.
Handelspartners reageren dan ook furieus. De rechtvaardiging wordt door meerdere landen weggezet als een gelegenheidsargument, bedacht om een gerechtelijke uitspraak te omzeilen in plaats van een oprechte zorg over arbeidsomstandigheden.
Of de redenering standhoudt bij een volgende juridische toets, is nog onduidelijk. Maar tot die tijd gelden de tarieven gewoon. En dat is precies waar het venijn zit: de onzekerheid is niet weg, ze is alleen van vorm veranderd.
Waarom dit voelt als 2018 opnieuw, maar dan zonder eindpunt
Wie de handelsoorlog tussen de VS en China uit 2018 en 2019 heeft meegemaakt, herkent het patroon. Ook toen begon het met heffingen die als tijdelijke onderhandelingsdruk werden gepresenteerd. Uiteindelijk werden ze een structureel onderdeel van de wereldhandel, met toeleveringsketens die permanent moesten worden herzien.
Het verschil nu is dat de juridische basis telkens verschuift. Waar bedrijven destijds konden anticiperen op een onderhandelingsproces tussen twee landen, moeten ze nu rekening houden met een Amerikaanse regering die bij elke rechterlijke tegenslag een nieuwe route vindt om hetzelfde doel te bereiken.
Voor Nederlandse export- en importbedrijven betekent dit dat het oude idee van ‘even doorbijten tot de schok voorbij is’ niet meer opgaat. De schok wordt het nieuwe normaal.
Wat dit betekent voor jouw portefeuille en je bedrijf
Voor beleggers met posities in sectoren die afhankelijk zijn van internationale toeleveringsketens, machinebouw, halfgeleiders, consumentengoederen, verschuift het risicoprofiel. Niet omdat er één keer een prijsschok komt, maar omdat marges structureel onder druk komen te staan zolang niemand weet welke juridische kaart Trump als volgende trekt.
Voor ondernemers die zaken doen met de Verenigde Staten geldt hetzelfde probleem in het klein. Prijsafspraken die je vorig jaar maakte, houden misschien geen stand meer. En de vraag is niet meer óf er een volgende maatregel komt, maar via welke omweg.
