Lot Fortis in handen politiek

Topoverleg zaterdag in zowel België als bij De Nederlandse Bank (DNB) heeft nog niet tot een concreet besluit geleid.
Dat er in de loop van vandaag iets uit de koker van de autoriteiten zal komen staat vast. Het persbericht vrijdag van het wankelende Fortis deed niet wat het had moeten doen: een deel van het vertrouwen herstellen. En daar draait het toch eerst en vooral om bij bankieren: vertrouwen.
Overuren voor DNB
Diverse media wisten te melden dat er zaterdag tot na middernacht overlegd werd bij DNB over de vertrouwenscrisis bij de Nederland/Belgische bankverzekeraar. Ook in België wordt koortsachtig overleg gevoerd. Volgens de Belgische zakenkrant De Tijd heeft de Belgische premier Leterme laten weten dat er maandag voorbeurs een “ingrijpende beslissing” zal worden genomen.
Vervanging topman paniekvoetbal
Dat laatste is wel een zekerheidje. Fortis ging vrijdag snoeihard onderuit en daalde 20%. Het vertrouwen is compleet zoek bij beleggers en komt zonder ingrijpende maatregelen ook niet meer terug. De bliksembenoeming van weer een nieuwe topman is paniekvoetbal wat geen enkel effect heeft. Het draait bij Fortis niet om de poppetjes, maar om de financiën en het vertrouwen.
Scenario’s
Er vallen een aantal scenario’s te bedenken. Zo zou Fortis in zijn geheel kunnen worden opgeslokt door een grotere, (nog) niet in de problemen verkerende branchegenoot. Daarbij worden vooral namen als HSBC, BNP Paribas en ING genoemd. Hoewel dit scenario van diverse kanten de voorkeur zou hebben, is de kans daartoe klein. Een eventuele koper zou een fors risico nemen, tegenwoordig een vies woord. 
Onduidelijk is of dit van invloed zal zijn op de transactie met het Chinese Ping An. Die moet nog steeds € 2 miljard overmaken, maar er is nog altijd geen fiat vanuit de Chinese toezichthouder.
Koop ABN Amro terugdraaien
Een andere mogelijkheid is dat er een koper zal worden gezocht voor… ABN Amro. Die is zeker te vinden, maar zal ongetwijfeld maar een fractie willen betalen van wat Fortis ooit voor hun deel van ABN Amro neertelde (€ 24 miljard). Financials zijn door de kredietcrisis wereldwijd fors onderuit gegaan: een bank nu is heel wat minder waard dan voor de crisis uitbrak. Als ABN Amro wordt doorverkocht aan een derde, impliceert dat een grove afboeking voor Fortis. Een afboeking ook van dusdanige afmetingen dat de ‘solide kapitaalbasis’ van de bankverzekeraar een erg forse knauw zou krijgen. De markt heeft dit overigens al wel ingeprijsd: Fortis is op de beurs nog maar iets meer dan de helft waard van wat het ooit voor haar deel van ABN Amro neertelde.
Nationalisatie
Een alternatief zou een nationalisatie van Fortis kunnen zijn. Een weinig aanlokkelijk alternatief, niet passend in de Nederlandse traditie, maar wellicht dat de Belgen daar anders over denken. Hoewel de Nederlandse minister van financiën Bos zich erg terughoudend heeft uitgelaten tot op heden, hebben diverse Belgische politici zich met stevige uitspraken richting de media wel behoorlijk gecommit. Daarop voortbordurend: een majeure kapitaalinjectie in de vorm van een noodkrediet behoort tot de mogelijkheden. Vraag is of de politiek het aandurft om een blanco cheque uit te schrijven.
Opsplitsen
Een complex maar reëel alternatief zou kunnen zijn dat Fortis zal worden opgesplitst, waarbij de meest waarschijnlijke variant een opsplitsing betreft tussen het bankbedrijf en het verzekeringsbedrijf. Uiteraard zullen de delen dan worden opgeslokt door grotere branchegenoten. De naam Fortis zal daarbij snel verdwijnen: te besmet, het imago heeft een dusdanige knauw gekregen dat die naam zo spoedig mogelijk uit het straatbeeld zal verdwijnen.
Theoretisch zou het kunnen dat er dit weekend kopers worden gevonden voor een deel van het tafelzilver. Daarmee zou Fortis zich weliswaar wat lucht verschaffen, maar de snoekduik van de beurskoers vrijdag maakt duidelijk dat zelfs als het concern erin zou slagen voor een aantal miljarden activiteiten af te stoten, dit niet genoeg zal zijn om het vertrouwen dusdanig te herstellen dat het bedrijf zelfstandig verder kan.
Politiek beslist
Fortis krijgt van de markt niet de tijd de financiële zaakjes op orde te brengen. De beslissing over wat er met het concern gaat gebeuren zal dan ook niet in de top van Fortis worden genomen, maar vanuit de politiek.
Die beslissing valt vandaag, mogelijk vannacht. Alle betrokkenen zijn zich ervan doordrongen dat als de beurs maandagmorgen opent en er geen beslissing is genomen, het aandeel zijn snoekduik op de beurs zal vervolgen, met alle gevolgen van dien. De negatieve publiciteit is enorm geweest. Nietsdoen is geen optie.
Voor Fortis in zijn huidige vorm is het einde verhaal. Het wachten is op de definitieve besluitvorming, georkestreerd vanuit de Nederlandse en Belgische politiek. Dan wordt ook duidelijk hoe zuur de druiven zullen zijn voor de verschaffers van risicokapitaal (lees: aandeelhouders).