ING tobt met u mee

Donkere wolken boven het ING hoofdkantoor op de Zuid-As in Amsterdam, in de volksmond ook wel ‘de schaats’ genoemd.
De koers van bankverzekeraar ING ligt zwaar onder vuur. De markt speculeert… Donkere wolken boven het ING hoofdkantoor op de Zuid-As in Amsterdam, in de volksmond ook wel ‘de schaats’ genoemd.
De koers van bankverzekeraar ING ligt zwaar onder vuur. De markt speculeert op noodzakelijke maatregelen om de balanspositie te versterken.
Wat is er aan de hand? ING heeft een flinke pluk Alt-A leningen op de balans staan. Alt-A leningen zitten qua kredietwaardigheid in tussen subprime en prime. Niet superdegelijk (prime), maar ook geen giftige leningen (subprime).
Waarom focust de markt juist nu op ING en zijn Alt-A leningen? Dat kent een tweetal directe oorzaken: allereerst liet kredietbeoordelaar Standard & Poors weten dat het mogelijk een grote pluk Alt-A leningen, groot $ 285 miljard, een lagere rating zal geven. Volgens S&P is dit nodig omdat steeds meer partijen steeds slechter terugbetalen. Daarnaast blijven de vooruitzichten van de Amerikaanse huizenmarkt slecht, dus als de leningen moeten worden terugbetaald uit de opbrengst van het uiteindelijke onderpand, het huis, zal er minder geld terugvloeien dan is uitgeleend.
Daarnaast is het zo dat het ooit zo trotse Merrill Lynch 98% van zijn Alt-A leningen de deur uit heeft gedaan, ongetwijfeld met een flink boekverlies. Merrill Lynch blij, ING minder. ING heeft voor zover bekend nog geen grote hoeveelheid leningen met boekverlies van de hand gedaan. Daar komt bij dat ING relatief weinig heeft afgeschreven op zijn leningenportefeuille. De markt speculeert er nu op dat dit alsnog moet gebeuren, waardoor ING een kapitaalversterking nodig zal hebben. Nog niet zo gek lang geleden bedroegen de overreserves bij ING nog circa € 4 miljard, verhoudingsgewijs peanuts.
Wat kan ING doen? Allereerst kan de bankverzekeraar besluiten het dividend te verlagen, en/of het dividend alleen nog in stock uit te keren. Dat heeft ING al eerder gedaan. Als laatste redmiddel zou zelfs het dividend geheel kunnen worden overgeslagen, maar dat laatste ligt minder voor de hand. Natuurlijk zou ING ook kunnen emitteren: gezien de huidige koers zal het bestuur daar vermoedelijk weinig trek in hebben. Dat zou een bijzonder pijnlijke verwatering opleveren. Natuurlijk kan ING aankloppen bij Wouter Bos: er ligt al een noodpotje van € 20 miljard klaar en aangezien ING too big to fail is, kan er altijd geld worden bijgedrukt. Een pijnlijk gezichtsverlies en een zuivering aan de top van ING is dan overigens het logische vervolg.
Wat ING niet kan doen, is niets. Nu de markt eenmaal op de bankverzekeraar is gedoken en openlijk twijfelt over de soliditeit van de balans zal het bestuur van ING maatregelen moeten nemen, en geen halve. Dat keert zich alleen maar tegen je: voorbeelden te over van hoe het dan kan aflopen.
Beleggers die zich afvragen waarom een partij als ING zich in vredesnaam aan Alt-A leningen heeft gewaagd: groeiparel ING Direct, de uiterst succesvolle internetbank van ING, betaalt een relatief hoge rente. Nu is ING geen filantropische instelling. De bankreus wil daar graag zelf ook wat rentemarge aan overhouden. Dus krijgen internetspaarders bijvoorbeeld 4% rente bij ING Direct, die de spaargelden vervolgens investeert in Alt-A leningen tegen 4,5%. Gouden handel, in principe ook ‘gewoon’ traditioneel bankieren, maar dat concept keert zich nu dus tegen ING. De rentemarge van zeg 0,5% verdwijnt natuurlijk als sneeuw voor de zon als de Alt-A leningen niet worden afgelost op 100%, maar bijvoorbeeld op slechts 90%. Spaarders hebben daar uiteraard geen boodschap aan.
Het defaultpercentage op de Alt-A leningen die S&P wil afwaarderen zou op dit moment op 13% liggen. Nu woedt de crisis op de Amerikaanse huizenmarkt nog volop: verbetering is vooralsnog niet in zicht, wel een nog verdere verslechtering.
ING heeft dus een probleem, een groot probleem al is tot op heden onduidelijk hoe groot het probleem daadwerkelijk is. Een beperkte afwaardering op de Alt-A positie kan de bankverzekeraar nog wel hebben, maar genoemde € 4 miljard buffer is een relatief gering bedrag. Toen de crisis startte heette het nog dat ING geen last zou hebben van de subprime crisis, het bedrijf zat immers in veiliger Alt-A leningen. De stap van Merrill Lynch en de aankondiging van S&P maakt duidelijk dat veilig een relatief begrip is.
Het bestuur van ING kan beter snel volledige openheid van zaken geven en beleggers duidelijkheid verschaffen. Niet reageren en hopen dat de storm overwaait is in de huidige markt killing. Bankieren, en overigens ook verzekeren, draait voor een aanzienlijk deel om vertrouwen. Dat wordt crisisoverleg op de Zuid-As en het Frederiksplein (DNB) dit weekend.
Martin Crum
Martin Crum is hoofdredacteur van Inveztor. Disclaimer Crum: geen positie in ING op het moment van publiceren.