Deze interessante vraag kreeg ik van een lezer.
We hebben hier in Europa niet veel recente ervaringen meer met hyperinflatie, maar in landen als Argentinië en Zimbabwe is die ervaring er wel.
Stel even, er is hyperinflatie en de waarde van de nationale munt gaat zo hard onderuit dat je van de ene op de andere dag serieus koopkracht kan verliezen. Hoe werkt dat dan?
Nu, ten eerste ga je dan per dag je loon uitgekeerd krijgen. Je moet namelijk naar de winkel rennen om het direct uit te geven of het in te wisselen voor een andere vorm van geld. Dat kan zijn een andere munt of het is goud of zilver.
In Zimbabwe was er goud, maar ook de Amerikaanse dollar. In Argentinië koos men vooral voor de dollar.
Ga je zoiets als een huis kopen, dan vergt dat een doorlooptijd. Je wilt als koper en verkoper echter wel weten waar je aan toe bent, ook als de verkoop pas na enkele dagen helemaal rond is.
Dat lukt dus nooit in de hyperinflatiemunt.
Je moet dan wel overstappen naar een vermelding in goud of een tegenwaarde in bijvoorbeeld een buitenlandse munt. De afrekening vindt plaats in die andere munt, maar in het contract komt de nationale munt te staan zolang die de officiële munt is.
Immers, daarover moet belasting betaald gaan worden en de overheid eist tot op het laatst dat je de transactie in de eigen munt doet. Op papier doe je dat dan ook, maar in de praktijk rekende je waarschijnlijk al af in de waardevaste vorm.
In Zimbabwe ging men pas officieel om toen de militairen hun loon in dollars opeisten. Tot dat moment was de dreiging met geweld voldoende om de bevolking te dwingen officieel met de nationale munt te laten betalen. Dat deed bijna niemand meer, maar officieel was dat nog wel verplicht en wie gesnapt werd met dollars kon de gevangenis is. Dat gebeurde dan ook, tot de militairen het zelf ook zat waren in waardeloos geld uitgekeerd te worden.
In Argentinië was er al veel langer ervaring met hyperinflatie. Wie geld had, had al een buitenlandse bankrekening met geld in dollars. Dat werd van de overheid uit wel tegengewerkt en ontmoedigd, maar ook niet te veel, want politici deden dat zelf ook.
In de praktijk werd alles in dollars afgerekend, behalve daar waar je niet anders kon, omdat je nu eenmaal je loon in de nationale munt uitgekeerd kreeg. Het devies was dan, zo snel mogelijk uitgeven of inwisselen. Deed je dat niet, dan was je geld in heel korte tijd waardeloos. Dat wil je natuurlijk ook niet.
Door die enorme omloopsnelheid van geld werd de inflatie nog weer aangewakkerd en zo begint de spiraal omlaag tot de munt niet langer als geld gebruikt wordt.
