{jcomments off}
Ierland werd door Moodys getrakteerd op een verlaging tot de status junk. Ierland is, na Griekenland en Portugal, het derde Europese land waarvan de staatsobligaties officieel de status rotzooi krijgen. En de vraag is of dit het laatste land is. Italië en Spanje lijken te wedijveren om het volgende land…
Ierland werd door Moodys getrakteerd op een verlaging tot de status junk. Ierland is, na Griekenland en Portugal, het derde Europese land waarvan de staatsobligaties officieel de status rotzooi krijgen. En de vraag is of dit het laatste land is. Italië en Spanje lijken te wedijveren om het volgende land te worden. Of zullen Frankrijk of Duitsland het winnen?
Italiaanse staatsschuld
Het probleem is dat de staatsschuld van Italië en Spanje veel groter is dan Ierland, Griekenland of Portugal. De Italiaanse staatsschuld is $ 2.277 miljard. Dat is dus aanzienlijk meer dan Griekenland met $ 493 miljard of Portugal met $ 204 miljard. Doordat de rente van 10-jaars staatsobligaties van Italië als een raket omhoogschoot, dreigt dit een acuut probleem te worden.
Vertrouwen in Italië
In augustus is euro; 31 miljard nodig en in september nog een keer euro; 38 miljard om de schulden te herfinancieren. De komende 5 jaar moet circa euro; 900 miljard worden opgehaald en als de rente fors is opgelopen, zorgt die hogere rentelast ervoor dat er nog meer geld nodig is. Een spiraal is het gevolg en die eindigt abrupt als het vertrouwen verdwijnt dat Italië in staat is om de schulden met rente terug te kunnen betalen.
Staatsschuld 120% van BNP
Gezien het feit dat de staatsschuld al is opgelopen tot bijna 120% van het bruto nationaal product, hoeft er niet veel te gebeuren om het vertrouwen te verliezen. De situatie is dan nog niet zo erg als Japan, Zimbabwe of Griekenland, maar Italië verdient wel een 8ste plaats volgens de CIA wanneer de schuld wordt uitgedrukt in het BNP.
1 Japan 225.80
2 Saint Kitts and Nevis 185.00
3 Lebanon 150.70
4 Zimbabwe 149.00
5 Greece 144.00
6 Iceland 123.80
7 Jamaica 123.20
8 Italy 118.10
9 Singapore 102.40
10 Belgium 98.60
11 Ireland 94.20
12 Sudan 94.20
13 Sri Lanka 86.70
14 France 83.50
15 Portugal 83.20
16 Egypt 80.50
17 Belize 80.00
18 Hungary 79.60
19 Germany 78.80
20 Nicaragua 78.00
21 Dominica 78.00
22 Israel 77.30
23 United Kingdom 76.50
24 Austria 70.40
25 Malta 69.10
26 Netherlands 64.60
27 Spain 63.40
28 Cote d’Ivoire 63.30
29 Jordan 61.40
30 Cyprus 61.10
Verenigde Staten
Overigens staan de Verenigde Staten op plaats 37 met 58,9%, dus nog onder Nederland met 64,6% van het BNP. De kritiek (van Europese politici) dat de (Amerikaanse) kredietbeoordelaars de aandacht van de VS willen afleiden, lijkt ongegrond al hebben de Amerikanen voor 2 augustus ook nog wel een uitdaging met hun kredietplafond.
Grootste staatsschuld ter wereld
Na Japan ($ 11.186 miljard) en de VS ($ 9.134 miljard) heeft Italië ($ 2.277 miljard) de grootste staatsschuld ter wereld. Het grote verschil is echter dat Japan, net als VS, zelf geld kan bijdrukken om daarmee de rente te kunnen betalen.
Italië, Ierland, Griekenland, Portugal en Spanje hebben het probleem dat ze (in principe) niet zelf hun eigen schuld kunnen inflateren. Dat kan alleen als de ECB de drukpers aanzet, maar daarmee wordt ook de koopkracht van Nederland aangetast. De prijzen van zilver en goud schieten dus weer omhoog.
Oplopende rente
Hetzelfde probleem hebben overigens de nummer 4 (Frankrijk) en 5 (Duitsland) natuurlijk ook. Ook deze landen zitten met een schuld van rond 80% van het Bruto Nationaal Product. Dat is allemaal geen probleem zolang de rente, zoals in de afgelopen 20 jaar blijft dalen, maar als de rente gaat oplopen, dan hakken de rentelasten er ineens wel erg hard in. In Ierland is de rente opgelopen tot boven 13,7%. Je hoeft geen raketgeleerde te zijn om te snappen dat dit geen houdbare zaak is.
Begrotingstekort
De staatsschuld van Ierland is circa $ 203.639 miljoen. Vanwege het begrotingstekort van 32,4% van het BNP loopt deze bovendien hard op. Wanneer 13,7% rente moet worden betaald over $ 204 miljard, dan moet jaarlijks circa $ 28 miljard aan rente worden betaald. Dat lijkt vechten tegen de bierkaai.
Verzekering tegen een faillissement
De Credit Default Swaps op Ierland (een soort verzekering tegen een faillissement) schieten dan ook door het dak. De kans dat Ierland failliet gaat, wordt op dit moment op 54,1% ingeschat. Overigens wint Griekenland met een jaarlijkse premie van 2325 basispunten. Dat betekent dat voor een verzekering van 5 jaar er meer premie wordt betaald dan de waarde van de obligatie. Een duidelijk geval van een brandend huis dat niet meer te verzekeren is.
Gaat u maar rustig slapen
Minister van Financiën Jan Kees de Jager blijft gelukkig optimistisch en blijft roepen dat er niets aan de hand is. Waarschijnlijk gaat hij binnenkort weer vertellen dat we er zelfs geld aan kunnen gaan verdienen…
China schiet te hulp
Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. De hoop is nu gevestigd op de Chinezen die stapels dollars gaan inzetten om de Europese staatsobligaties op te kopen. De vraag is alleen of je heel erg blij moet zijn met de hulp van China als je naar Tibet kijkt. Het beste zou zijn als we zelf orde op zaken zouden stellen.
Maar de politici in Europa lijken maar niet in staat om pijnlijke knopen door te hakken. Maar geen beslissing is ook een beslissing en de pijn in de vorm van hogere belastingen en lagere pensioenen lijkt het enige resultaat dat de politici kunnen bereiken.
Drs. Harm van Wijk
www.beursbulletin.nl
