Graag zou ik in je nieuwsbrief eens jouw mening lezen over het groeiende conflict tussen Griekenland en de EU en dan met name Duitsland.
Ik las een heel goed geschreven artikel op de site van de NY Times.
Kort samengevat: Duitsland en Griekenland spelen een potje blufpoker, waarbij vooral Duitsland koppig blind blijft voor de realiteit. Het wordt interessant te zien of de ECB zijn ware gelaat zal tonen: is het echt een centrale bank die waakt over de economie van Europa en daarbij de democratische principes respecteert (het Griekse volk heeft tenslotte duidelijk gesproken), of lopen ze braaf aan een Duitse leiband?
Persoonlijk ben ik van mening dat iedereen momenteel blufpoker speelt.
Het Griekse idee om schulden terug te betalen op basis van wat hun economie doet, is behoorlijk briljant. Op papier althans.
Leuk psychologisch trucje trouwens van de Grieken om de vergelijking te willen maken met Duitsland in de periode rond WO2: de opkomst van extreemrechts door de vreselijke armoede, de Europese vergiffenis en financiële hulp achteraf.
Hopen ze Duitsland wat zachter te maken door de Duitsers te herinneren aan die zwarte pagina’s uit het Duitse verleden? Helaas voor hen is Griekenland Duitsland niet. Dat weten de kredietverstrekkers ook.
En daar wringt het schoentje van de hele constructie.
Want wie heeft er voldoende vertrouwen in de Griekse economie om akkoord te gaan met het Griekse idee van een dergelijke schuldenruil?
Zolang de Griekse economie niet groeit, zie je als schuldeiser geen geld.
En wat is voor Griekenland de motivatie om te groeien, als groei betekent dat je schulden moet afbetalen? Dan kan je net zo goed sinterklaas voor je kiezers blijven spelen. Want niet de schuldeisers maar de kiezers beslissen wie er aan de macht blijft.
Maar wat is het alternatief?
Griekenland gaat kapot. En als het land op de fles gaat, dan zien de schuldeisers hun geld ook nooit meer terug.
Het lijkt mij dat Duitsland bang is voor twee heel verschillende scenario’s.
Ten eerste, dat het Griekenland inderdaad lukt om hun oude schulden te ruilen voor nieuwe schulden die alleen betaald worden als de economie het toelaat.
Want dan is het hek van de dam en zullen nog meer probleemlanden dit willen doen (van Italië en Spanje tot Frankrijk en België) – desnoods slechts met een deel van hun schulden. En dan verliest Duitsland haar macht over deze landen.
De macht van schuldeisers en van het Grote Geld proberen te breken, is een gevaarlijk spel.
Het tweede scenario waar Duitsland bang voor is, is het tegenovergestelde: Griekenland faalt en stapt uit de euro. Want ook hier schuilt het gevaar van een precedent.
Er zijn wel meer landen die stoeien met het idee om uit de euro te stappen. Maar niemand durft, want iedereen is bang voor de mogelijke gevolgen.
Wanneer Griekenland noodgedwongen als eerste die stap zet, zonder dat voor hen de wereld vergaat, dan is zo’n euro-exit plots minder eng voor andere landen. Het eerste experiment is dan uitgevoerd.
Ik hoor de stemmen in bijvoorbeeld Nederland al opgaan: als die Grieken het kunnen, dan wij toch ook wel zeker?!
Ook in dat geval wordt de macht van Duitsland en van het grote geld over andere Europese democratieën een beetje gebroken.
Als de ware machthebbers achter de schermen echt zo ‘evil’ zijn als we soms vermoeden, dan zullen ze volgens mij mikken op twee dingen:
– de Grieken krijgen hun gewenste schuldenruil niet;
– en de resulterende euro-exit wordt voor de Grieken zo gruwelijk mogelijk gemaakt, puur om andere eurolanden af te schrikken.
We kunnen alleen maar hopen dat die machthebbers het spel subtieler zullen spelen. Wie achter de schermen onzichtbaar wil blijven, heeft meestal immers geen baat bij grote schokken in het systeem. Een combinatie van pappen en nathouden met zachte overgangen is veiliger. Grote veranderingen die schokken teweegbrengen, zijn gevaarlijk want onvoorspelbaar. Voor je het weet, breken de touwtjes waar je onzichtbaar aan trekt en dan moet je die macht weer opbouwen. Of nog erger, iemand anders grijpt zijn kans en neemt de macht over de poppenkast van je over.
Het wordt heel interessant om te zien wat de uiteindelijke uitkomst zal zijn.
