Indien u als bedrijf een lening vraagt aan de bank, dan gaat deze eerst kijken naar de schuldratio die dan ontstaat. Zij gaan het vreemd kapitaal (hun lening aan uw bedrijf) delen door het eigen kapitaal van uw bedrijf. Indien uw bedrijf 100.000€ wil lenen en het heeft zelf 20.000€ dan heb je een ratio van 20%. Op zo’n moment gaat de bank vragen waarom zij het grootste risico (80%) moeten dragen in uw bedrijfsvoering. Ze zullen eens lachen, en u onverrichterzake wegsturen. Verleden week is met een goed nieuws show ABNAmro naar de beurs gebracht. We gaan nu die bank eens op dezelfde manier vergelijken dan dat ze dat met uw bedrijf hebben gedaan.
Indien we dat doen, krijgen we voor banken een zogenaamde Fully loaded leverage ratio. De fully loaded leverage ratio staat bij ABNAmro op 3,5%. Die leverage ratio wordt berekend door het totale vermogen te delen door het eigen vermogen. Dat betekent dat bij ABN Amro de totale balanspositie gedekt wordt door slechts 3,5% écht eigen vermogen.
In 2008 waren die ratio´s echter voor verschillende banken: Fortis 2,8% Deutsche; ING & ABNAmro 1,4% ; KBC 4,3% en Dexia 0,9%!
Om zand in de ogen te strooien van gewone beleggers is men toen beginnen te schermen met de Common Equity Tier 1, of zoals in de Nederlandse pers wordt geschreven ‘een naar risico gewogen ratio’, en plots staat ABNAmro op 14,8%. Hoe hebben ze dat geflikt? Zij gaan hun balanstotaal verkleinen door te berekenen hoeveel risico ze lopen op hun leningen. Voorbeeld: hun eigen geld in kas heeft risicoweging 0. Leningen aan de overheid 0. Hypotheken 50% en bedrijfsleningen 100% risicoweging.
Nu komt de truc!
Stel de bank heeft 100 miljoen uitstaan op haar balans en heeft een eigen vermogen van 3,5 miljoen.
De fully loaded leverage ratio is dan 3,5%. Indien we nu die leningen echter gaan wegen op hun risico, krijg je bijvoorbeeld 10 miljoen in kas (0%), 30 miljoen lening aan de overheid (0%), 30 miljoen hypotheken (50%) en 30 miljoen bedrijfsleningen (100%), dan krijg je een naar risico gewogen balans van 45 miljoen (15+30). Dit geeft een Tier 1 ratio, in deze berekening van ongeveer 8%. In werkelijkheid heeft ABN Amro dus maar 3,5% echt eigen vermogen, maar een Tier 1 van 14,8% (Hoera).
Nogmaals, bij een tegenslag van meer dan 3,5% is ABN weer failliet.
Zo is er nog een ratio die van de zotte is. Het rendement op eigen vermogen.
Triodosbank heeft een solvabiliteit of fully loaded leverage ratio van 9,8%, ABN 3,5%. Indien beide banken dezelfde winst zouden halen, dan zou ABN met vlag en wimpel de winnaar zijn, want met zijn kleiner eigen vermogen behaalde hij een beter rendement op dat eigen vermogen. En er zit nog een konijn in de toverhoed: (ik verzin dit niet!) banken mogen hun eigen model hanteren om risico’s te wegen. De bank kan dus zelf kiezen, hoeveel risico wat kan lopen!
Een risico verdwijntruc waar Houdini een punt aan kan zuigen. Onlangs heeft een bank zijn ratio kunnen verhogen door zijn hypotheken te verkopen en staatsobligaties te kopen. De truc met de duif, ineens 50% risico gewogen balans – totaal weg en vervangen door 100% risicovrij. En u vraagt zich af, waarom het bedrijfsleven geen leningen krijgt of hypotheken moeilijk loskomen?
De gebraden kippen vliegen in Zalm zijn mond, als hij geld bij de ECB gaat ophalen aan 0,15% en daarmee staatsobligaties koopt voor 1% en aan zijn opgeblazen ‘naar risico gewogen balanstotaal’ niets moet toevoegen. Als Draghi met zijn 60 miljard geldverruiming per maand dan nog wat bankobligaties gaat opkopen om het eigen kapitaal van de bank te vergroten, dan kan het feest weer beginnen. Weet dat de banksector foefelt (knoeien, vals spelen red.) door achtergestelde leningen tot eigen vermogen te rekenen, ook al zijn ze dat eigenlijk niet. Dat mag van politiek en toezichthouders, omdat anders kredietverlening tot stilstand komt. Iedereen weet dat het niet zuiver is, maar zolang de muziek blijft spelen…
Burgers kunnen de achterliggende modellen toch niet controleren. Zij moeten de autoriteiten op hun blauwe ogen vertrouwen dat het wel goed zit. Dat heb ik in 2008 afgeleerd. Maar laat ik Zalm zijn beursintroductiefeestje niet bederven.
