In Spanje woonachtige Nederlanders en Belgen die op bezoek zijn geweest in hun thuisland en terug naar de Costa Blanca komen, hebben maar één woord bij: ‘DUUR’, ‘Wat is het daar duur!’. Van mensen die met de auto door Frankrijk hebben gereden, krijg je zelfs de overtreffende trap van duur te horen. Als je in Spanje een kopje koffie ‘Cafe con Leche’ bestelt of een wijntje ben je in veel gevallen hetzelfde kwijt (1.60). Op doorreis betaal je bij de fransozen 3€ voor een koffie! En de gemiddelde prijs van een koffie in België of Nederland schijnt volgens de horecavereniging 2,60€ te kosten. Op zich praten we over centiemen verschil, maar in procenten is dat enorm!
Ik laat het glas wijn dan nog buiten beschouwing, want een glas of fles wijn bestellen in hetnoorden is dodelijk voor je bankrekening. Voor de rekenwonderen onder u: een kop koffie kost voor een Nederlander in Spanje 40% minder dan in zijn land, maar voor een Spanjaard in Nederland is die kop koffie 60% duurder. Het is maar hoe je het bekijkt. Toch een eigenaardige vaststelling in een ééngemaakt Europa! In 2008 is de Europese crisis begonnen. Ook in Spanje heeft die er serieus ingehakt. Vroeger kon een land zichzelf goedkoper maken door zijn munt te devalueren (Peseta, Lire etc.). Daarna was Spanje plotseling weer een attractief land om naar toe te reizen. Met de ééngemaakte euro kan dat nu niet meer. Wat blijft er over om de competitiviteit te vergroten? De loon-devaluatie of interne devaluatie. In een ééngemaakt Europa is er een totaal gebrek aan afspraken over loon- en arbeidsvoorwaarden (Europese Cao’s, een ééngemaakte sociale zekerheid en vennootschapsbelasting enzovoort). Duitsland kent daarvoor bijvoorbeeld zijn Mini-Jobs. Daar mag men 400€ per maand verdienen, zonder dat daar belastingen of sociale bijdragen moeten worden over betaald. Een 7,5 miljoen Duitsers hebben zo een mini job. De horeca, schoonmaaksector, bejaardenzorg enz. zijn gretige afnemers van minicontracten. Nu weet u ineens waar de Duitse competitiviteit vandaan komt! Het klinkt misschien wat cru, maar volgens de EU en Spanje komt het land enkel uit de crisis door de meerderheid van de Spanjaarden armer te maken. Dat gebeurt geleidelijk! Ontslagen werknemers die terug vervangen worden aan een lager loon, handelspanden waarvan de huishuur opnieuw wordt onderhandeld. Loon Indexverhogingen (België) die worden overgeslagen. Ieder land probeert competitief te zijn door interne devaluatie. Laat ons eens kijken wat de gemiddelde totale kostprijs van een bediende per maand is in Europa. België (3950€), Frankrijk (3500€), Nederland (3200€), Duitsland (een volwaardige job, 3050€), Spanje (2100€), Portugal (1200€), Polen (900€), Roemenië (500€) en tot slot Noorwegen (5400€). Laat ik nogmaals opmerken: en dit in een eengemaakt Europa! Maar laat ons nu eens onze koffie vergelijken met de totale loonkost. Dan blijkt dat de Spanjaarden de tering nnaar de nering hebben gezet, en nog lustig een koffie en een wijntje drinken, want hun ‘relatieve’ koopkracht is groter dan de Nederlander die echter wel meer verdient. De Spanjaard kan met zijn (bruto)loon 1312 koppen koffie drinken. De Nederlander 1230 koppen.
Deze simpele berekening toont aan dat eigenlijk de Spanjaard met zijn lagere loon, beter kan leven, dan de Nederlander of de Belg met hun hogere lonen. Als we dan van deze laatste twee landen met de netto lonen gaan rekenen, dan is de Spanjaard helemaal de lachende derde. Er zijn harde noten gekraakt de laatste jaren in Spanje, en we zijn er echt nog helemaal niet, maar we zijn op de goede weg. Laat ons vooral niet afgunstig zijn op de hogere lonen die men in onze thuislanden verdient. Die worden vooral verdiend door harder op de trappers te duwen (competitiviteit). Maar hoelang houden ze dat daar nog vol, zonder van de trappers te schieten (Modern Times, Charlie Chaplin). Dit voordeel wordt dan weer teniet gedaan door hogere looneisen (vakbonden). Eerlijkheidshalve moet ik wel schrijven dat het voor een Spanjaard langer duurt, voordat hij een nieuwe BMW kan kopen, maar in de tussentijd zit die wel met zijn vrienden op het terras in het zonnetje met een wijntje of een Cafe con Leche. Kwaliteit van leven heeft geen prijs. Hasta Luego.
Walter Matthijssen, Robusto Asset Managenent
