AEX mist overtuiging

De hoop op een sterk eindschot van de AEX om de koersschade van afgelopen jaar ietwat te herstellen neemt zienderoog af.
Theoretisch kan het nog steeds, maar van een sterk opwaarts momentum is vooralsnog… De hoop op een sterk eindschot van de AEX om de koersschade van afgelopen jaar ietwat te herstellen neemt zienderoog af.
Theoretisch kan het nog steeds, maar van een sterk opwaarts momentum is vooralsnog absoluut geen sprake. Er resteren nog maar een paar handelsdagen dit jaar, drie deze week, volgende week 2,5 en dan zit 2008 erop. De handel zal dun zijn, sterke koersuitslagen, zeker bij de minder liquide fondsen, ligt voor de hand.
Fut ontbreekt
Wat ontbreekt, is de overtuiging dat het leed erop zit. Wie gokt op pensioenfondsen die nog een rondje aankopen doen, heeft de grote krantenkoppen gemist dat de fondsen massaal tot onder hun vereiste dekkingswaarde zijn gezakt door de beurskrach van 2008. De beroepshandel zal zich vermoedelijk ook koest houden. Veel professionele beheerders zijn dit jaar door het ijs gezakt. Wellicht geen schande gezien de uitzonderlijke marktomstandigheden, maar van profs wordt, terecht, nu eenmaal meer verwacht. De zweem van magie rond hedge funds is verdwenen, al zijn er in die sector nog wel degelijk partijen te vinden die de belofte van absolute return wel hebben waargemaakt.
Economische problemen onderschat
Opvallend is dat de meeste Nederlanders, inclusief de politiek, de huidige economische omstandigheden sterk onderschatten. De meesten halen hun schouders op, realiseren zich wel dat er een recessie heerst en een financiële crisis, maar verwachten een dipje in de eerste helft van 2009 die in de tweede jaarhelft alweer voorbij zal zijn. Het zou mooi zijn als die visie zou kloppen, maar de kans daarop is minimaal. Veel waarschijnlijker is een scenario waarbij de economie volgend jaar niet met een door het CPB verwachte 0,75% terugloopt, maar een krimp die minimaal het dubbele zal beslaan. Op het moment dat dat besef doordringt, zal de gemiddelde consument alsnog aan de (bestedings) noodrem trekken en is een fragiel herstel pas medio 2010 opportuun.
Centrale banken alert
Gelukkig is er geleerd van het verleden. Er is relatief alert gereageerd door centrale banken. De rentes werden in ijltempo verlaagd en de liquiditeitskraan werd wijd open gezet. In de VS kent aantredend president Obama maar één echte topprioriteit: banen scheppen. Of hij daarin zal slagen, moet overigens nog maar worden afgewacht. De economie een boost geven door geld te pompen in infrastructurele werken bleek in het verleden amper effectief en leidde vooral tot geldverspilling.
AEX 150
Voor de AEX betekent dat mogelijk een herhaling van zetten: een herhaling van de verwoestende verkoopdruk die we in 2008 hebben gezien. Veel ellende zit ingeprijsd met een index die grofweg 50% van zijn waarde heeft ingeleverd, maar beurzen lopen maximaal een maand of tien vooruit. Zonder tot doemscenario’s te willen vervallen, valt een index die vanaf de 500 uiteindelijk terugvalt met 70% beslist niet uit te sluiten. In een aantal opzichten is wat er nu plaatsvindt veel erger dan ten tijde van de beurskrach van 1987. Het gehele financiële systeem staat te wankelen, nog steeds. Er is een gigantische hoeveelheid kapitaal in rook opgegaan en het zal vele jaren vergen voor de wereldeconomie daarvan herstelt. Te lang is er teveel ook op krediet geleefd, vooral in de VS, en dat zal voor een aanzienlijk deel moeten worden terugbetaald.
Defensief
Een wat sombere boodschap, zo vlak voor Kerst. Het lijkt er echter op dat ondanks de hevige koersval van het afgelopen jaar, velen de ernst van de huidige economische terugslag lijken te onderschatten. Als belegger kun je je maar beter voorbereiden op aanhoudend zwaar weer, dan kan het alleen maar meevallen. Vertaald naar een defensieve beleggingsportefeuille betekent dat minimaal 50% aanhouden in cash: ook internetbrokers als Alex geven tegenwoordig 4% rente. Verder blijft het vooral zaak vooralsnog vastgoed, financials en zwaar-cyclische fondsen te mijden, evenals bedrijven die relatief zwak zijn gefinancierd. Dat betekent dat heel veel bedrijven op voorhand al af zullen vallen. Dat is geen ramp: bij beleggen staat het in stand houden van het vermogen voorop, iets wat veel beleggers stelselmatig lijken te vergeten.
Martin Crum
Martin Crum is hoofdredacteur van Inveztor. Disclaimer Crum: geen positie in de AEX op het moment van publiceren.