Nederland is rijker dan ooit
UBS telde het onlangs op: Nederland heeft inmiddels 1,3 miljoen dollarmiljonairs. Daarmee staat ons land op de negende plek ter wereld. Niet slecht voor een land van zeventien miljoen mensen.
Het gros van dat vermogen zit in stenen. De eigen woning heeft in de afgelopen tien jaar zoveel waarde opgebouwd dat gewone huizenbezitters zonder het zelf te plannen in de miljonairsclub zijn beland. Je hoeft geen ondernemer te zijn, geen beursgenie, geen erfgenaam. Je moest gewoon op het juiste moment een huis hebben gekocht in de juiste stad.
Dat klinkt als goed nieuws. En in zekere zin is het dat ook. Maar er hangt een schaduw boven dit vermogen die steeds groter wordt. Want terwijl de rijkdom van Nederlandse huishoudens recordhoogtes bereikt, weet de overheid nog steeds niet hoe ze dat vermogen wil belasten. En dat onweten kost jou als belegger of vermogensbouwer meer dan je misschien beseft.
De box 3-impasse die maar niet eindigt
De Eerste Kamer stemde recent niet in met het nieuwe box 3-wetsvoorstel. De coalitie mag nog een zomer lang sleutelen aan de plannen, maar de uitkomst is allesbehalve zeker. Intussen loopt de schadepost voor de staatskas op naar een geschat tekort van €2,4 miljard als het huidige systeem in stand blijft.
Dit is geen technisch begrotingsprobleem ergens in Den Haag. Dit raakt direct de mensen die vermogen hebben opgebouwd buiten hun eigen woning. Spaargeld, beleggingen, een tweede pand, een stukje grond. Al dat vermogen valt in de onzekere zone van box 3, waar de spelregels al jaren niet kloppen en de politiek geen stabiel alternatief weet te bieden.
Het Hoge Raad-arrest van 2021 legde de bom onder het oude systeem. Sindsdien herstelt de overheid, patchwerkt, herziet en stelt opnieuw uit. Ondertussen betalen sommige belastingplichtigen te veel, anderen te weinig, en weet vrijwel niemand waar hij aan toe is. Dat is geen tijdelijk ongemak. Dat is structurele onzekerheid die vermogensplanning bemoeilijkt.
Rijker op papier, onzekerder in de praktijk
Hier zit de paradox die weinig mensen hardop benoemen: Nederland heeft meer vermogende burgers dan ooit, maar geen enkel stabiel kader om dat vermogen te belasten. De overheid weet wat er is, ze weet alleen niet hoe ze het aan wil pakken. En in die vacuüm van beleid groeien de risico’s.
Voor de eigenwoningbezitter die per ongeluk miljonair is geworden, is de impact vooralsnog beperkt. Zijn woning valt buiten box 3. Maar zodra hij verhuist, erft, verkoopt of zijn vermogen diversifieert naar aandelen of obligaties, stapt hij een systeem in dat op dit moment juridisch en politiek instabiel is. De vraag is niet óf de regels veranderen. De vraag is wanneer, hoe ingrijpend, en of jij dan nog tijd hebt om je strategie aan te passen.
In 2012 zagen we op Cyprus wat er gebeurt als een land met veel vermogen en een wankel belastingbeleid het vertrouwen van zijn burgers verliest. Kapitaal zoekt zekerheid. Mensen met vermogen beginnen te kijken naar structuren, constructies en landen die wél duidelijkheid bieden. Dat is geen vlucht van criminelen. Dat is rationeel gedrag van mensen die niet willen meebetalen aan de onzorgvuldigheid van anderen.
Wat dit voor jou betekent als belegger
Je hoeft geen paniekbeslissingen te nemen. Maar je mag dit ook niet negeren. De combinatie van groeiend vermogen en toenemende belastingonzekerheid is precies het moment waarop vermogensplanning van ‘leuk om te doen’ naar ‘noodzakelijk’ verschuift.
Concreet betekent dit dat je nu zou moeten weten hoe je vermogen verdeeld is over de verschillende boxen, welke onderdelen het meest kwetsbaar zijn voor een nieuwe box 3-systematiek, en of je huidige beleggingsstrategie rekening houdt met de mogelijkheid dat de effectieve belastingdruk op je rendement de komende jaren hoger uitvalt dan verwacht. Dat is geen reden om te stoppen met beleggen. Integendeel. Maar het is wel reden om bewuster te beleggen.
Nederland is rijker dan ooit. Maar rijkdom zonder plan is kwetsbaar. En een belastingstelsel dat jaar na jaar wordt uitgesteld, hersteld en opnieuw herzien, is geen stabiele basis om op te bouwen. De 1,3 miljoen miljonairs in dit land verdienen meer dan politieke onzekerheid. Ze verdienen duidelijkheid. En zolang die er niet is, is het aan jou om je eigen plan waterdicht te maken.
P.S. Aanstaande donderdag om 9:00 uur geef ik een gratis live training. Ik laat je zien hoe je een Persoonlijk Beleggingsplan maakt dat werkt in goede én slechte tijden. Aanmelden kan hier.
Hoe ga jij om met de onzekerheid rondom box 3? Pas je je vermogensplanning aan, of wacht je de politieke uitkomst af?
