Ik ben een oud-inwoner van de Brainportregio. Helaas ben ik op het moment terug. Medische check-ups hebben mij vanaf mijn recent verworven woning teruggebracht. Terug in een regio die hot is. De Brainportregio (regio Eindhoven-Veldhoven) doet het op het moment erg goed. Het kan niet op. Dus is het juist een reden om eens goed na te denken alvorens u overgaat tot beleggingen en investeringen in de regio.
- Afhankelijkheid van ASML
ASML domineert de regio. Dit ene bedrijf is de grootste energiegebruiker. Alles valt of staat met een bedrijf dat, onbedoeld, onderdeel van een geopolitiek steekspel is geweest. Voor de politieke carrière van Mark Rutte moest de export van ASML aan China beperkt worden. Maar waarom is het in het belang van de ASML-aandeelhouders om niet aan China te leveren? De vraag is hoe verstandig het voor de regio en de samenleving is om zo afhankelijk te zijn van 1 beursgenoteerd bedrijf. U kunt het hele bedrijf kopen en verplaatsen.
- Volatiliteit van de chipsector
De economie draait om de chipsector. Een uiterst volatiele sector. Als het goed gaat, kan het niet op, maar als het tegenzit, gaat het wel erg hard omlaag. De sector is belangrijk voor de wereld, maar hoe lang kunnen de bomen nog tot in de hemel groeien? Hoe lang kunnen de investeringen nog doorgaan?
- Beperkte economische spreiding
De regio kiest bewust voor specialisatie. Voortvloeiend uit de fout van de gemeente Eindhoven om de gebroeders Philips een gloeilampenfabriek te laten starten. De gemeente dacht dat de familie een sigarenfabriek zou beginnen. Wat in de regionale economie zou passen. Maar waar draait de economie verder op?
- Hoge kosten
Het opereren van een bedrijf in de regio is erg duur. Huisvesting, energie, salaris. De hoge kosten die er zijn, hebben een negatief effect op de marges en de toekomstige winstgevendheid.
- Tekort aan goed personeel
De regio heeft een innovatief imago. Maar mist de capaciteiten om talent vast te houden. De onderliggende vraag is: hoe komt dit? Als het zo geweldig is, waarom blijft men dan niet?
- Politieke vijandschap
De gemeente heeft een erg links college, dat uitblinkt in waanideeën en intolerantie, grootheidswaanzin. Het ene na het andere megaproject. Onwelgevallige meningen en bedrijven worden actief weggepest door een ambtelijk apparaat dat geen dag in zijn leven eerbaar heeft gewerkt.
- Sociale spanningen
Een gevolg van de intolerantie zijn toegenomen spanningen. Niet alleen tussen hen die het goed hebben en hen die het niet goed hebben. De daklozenopvang zit vol en er is een groot tekort aan. Maar ook de etnische spanningen nemen toe.
- Infrastructurele tekortkomingen
De monsterachtige groei van de regio legt extra druk op de infrastructuur. Met als bijkomend gevolg aanzienlijke verspillingen, zoals de lege parkeergarage. De files nemen toe en de wensen om internationaal per openbaar vervoer ontsloten te worden komen niet verder dan ambtelijke discussies. Niet tot treinen. Zo kan je een dieseltrein tussen Hamond (België) en Weert laten rijden. Kan je Brussel en Eindhoven verbinden zonder tientallen miljoenen euro’s uit te geven om een amper gebruikt spoor te elektrificeren? Overigens krijgt Eindhoven per 19 dec. een verbinding met Brussel per trein. Dat zonder subsidie.
- Regelgeving qua natuur en milieu
Nederland heeft erg strenge regels op het gebied van natuur en milieu. De destructieve nieuwe stikstofregels, een moordaanslag op de boerensector, zijn hierin niet meegenomen. Los van afnemende voedselzekerheid, die alleen maar spanningen bijdraagt, hebben we te maken met een opeenstapeling van regels. Wat de mogelijkheden tot winst en verstandige investeringen met rentmeesterschap ernstig bemoeilijkt.
- Wereldwijde concurrentie
De regio heeft te maken met aanzienlijke investeringen in de chipsector. Hierin heeft de regio niet dezelfde mogelijkheden. In de regio komt het niet veel verder dan ASML en haar leveranciers. China is bezig een eigen ASML te ontwikkelen en ze hebben er meer geld voor over dan de regio aan begrotingen heeft. Nog los van de VS, Zuid-Korea, Japan, Verenigde Arabische Emiraten. Alles wat je moet doen om ASML te kopen en te verplaatsen, is alleen heel diepe zaken hebben.
- Afhankelijkheid van grondstoffen
De regio is zeer afhankelijk van een wereldwijde keten van toeleveranciers. Waar de concurrentie en overnames plaatsvinden. Maar eentje waarin de regio, zeker met de toenemende politieke wensen die uitgevoerd moeten worden via bedrijven, toenemende issues oplevert.
- Te eenzijdige investeringen
De regio is afhankelijk van investeringen in maar een paar sectoren. De stevige focus geeft een aanzienlijk risico. De regionale economie is te afhankelijk van enkele bedrijven. Het falende economische beleid om te komen tot een inclusievere economie.
- Beperkte marktomvang
De economie is erg beperkt in de omvang. Wat resulteert in een grotere afhankelijkheid van de export. Maar, zoals we al bij ASML zien, geopolitieke spanningen en risico’s.
- Tekorten in vastgoed
De vastgoedmarkt is beperkt. Er is een tekort aan huisvesting voor expats. Er is een tekort aan commerciële ruimtes. De prijsopdrijvende werking beperkt innovaties en vernieuwingen, maar is een reden om bedrijvigheid juist te verplaatsen naar een vruchtbaardere omgeving.
- Energieafhankelijkheid
Dat er problemen in Nederland op het gebied van energie zijn, is geen geheim. Het stroomnet zit vol, ondanks dat overheden de aandeelhouders van het stroomnet zijn. Maar de afhankelijkheid en gebrekkige mogelijkheden om zelf winstgevend energie te produceren en energiezekerheid te waarborgen, zijn een probleem voor goed rentmeesterschap.
- Regeldruk
Regeldruk is het zwaard van Damocles voor iedere economie. De complexe lokale, regionale, landelijke en Europese regels maken succesvol investeren erg moeilijk. Dan praten we niet over het risico van tegenstrijdige regels.
- Culturele issues
Zeker voor buitenlandse investeerders is er het risico op culturele issues, mismatches. Wat de rendementen van beleggingen aanzienlijk vermindert.
- Gebrekkige flexibiliteit
Door het hoogwaardige, innovatieve karakter van de economie is er een gebrekkige kwaliteit. Dat de meeste ketens volledig afhankelijk zijn van enkele grote beursgenoteerde bedrijven, die dus gekocht kunnen worden en verplaatst, betekent dat de regio een gebrekkig adaptief vermogen heeft.
- Hype
Dat er een hype gaande is, betekent dat u mogelijk onverstandige investeringen doet. Een investering die u te hoog koopt. Verstandiger is het om even te wachten tot de boel afkoelt.
- Geen ondersteuning voor kleinere bedrijven
De focus is op de grote bedrijven. Niet op kleinere bedrijven. Er is maar beperkt een mogelijkheid en een matig klimaat tot ondersteuning. Hetgeen de vraag doet opkomen of dit de plek voor uw beleggingen en samenwerking is.
- Politieke onzekerheid
De politieke onzekerheid is een groot risico. Iedere bureaucratische laag, iedere ambtelijke laag, heeft andere ambities en mogelijk tegengestelde belangen. Hetgeen uw rendement ernstig bedreigt.
De regio is hot. Er zijn zeer zeker kansen. Maar we mogen de risico’s en gevaren van de regio niet uit het oog verliezen.
Dan komen we nu op het belangrijkste punt. Wat dan wel te doen? Ten eerste bent u niet verplicht te investeren. Niets doen hoeft niet fout te zijn. Het vermijden van verliezen is nooit foutief. Maar, zeker in de huidige wereldwijde situatie, zijn er uiterst interessante mogelijkheden. De eerste stap is uw vermogen volledig veilig te stellen van politieke risico’s. Verder is het inzetten op de wereldwijde energievoorziening, met een focus op de jongere bevolking die we in de opkomende markten zien. In grote bedrijven met een bewezen trackrecord.
