Het getal dat niemand had willen zien
De Franse tienjaarsrente is boven 4% gekropen. Voor het eerst sinds 2009.
Dat klinkt misschien als een technisch detail voor obligatiehandelaren, maar het is meer dan dat. Frankrijk is de tweede economie van de eurozone. Als beleggers meer rente eisen om Frans schuldpapier vast te houden, zeggen ze eigenlijk: wij vertrouwen dit land iets minder dan vorig jaar.
En dat wantrouwen komt niet uit de lucht vallen. Politieke instabiliteit, een begroting die maar niet op orde komt, en een economie die achterblijft bij Duitsland. Alle ingrediënten voor precies dit scenario waren al langer zichtbaar.
De spookbeelden van 2011
Wie de eurocrisis heeft meegemaakt, herkent het patroon meteen. Toen was het Griekenland, Portugal en Spanje die de kop boven het maaiveld staken met oplopende spreads. Nu is het Frankrijk, en dat is een heel andere orde van grootte.
Frankrijk is niet Griekenland. De economie is groter, de instituties zijn steviger, en de ECB heeft inmiddels instrumenten die er in 2011 nog niet waren. Maar het gevoel dat er scheuren in het eurofundament zitten, is precies wat beleggers destijds ook voelden voordat de spreads echt uit de hand liepen.
De vraag is niet of Frankrijk Griekenland wordt. De vraag is of dit het eerste zichtbare teken is van een breder fragmentatierisico binnen de eurozone, iets dat de ECB tot nu toe grotendeels had weten te maskeren.
Waarom de ECB nu moeilijker kan wegkijken
Een rentebesluit van de ECB gaat normaal over inflatie en groei in de hele eurozone. Maar als één lidstaat losraakt van de rest, wordt het ineens ook een politiek probleem.
Stijgt de Franse rente verder door, dan wordt lenen voor de Franse staat duurder. Dat vertaalt zich uiteindelijk naar hogere financieringskosten voor Franse bedrijven en huishoudens, en dat raakt de groei in de hele regio, ook bij ons.
De ECB kan dit moeilijk negeren bij het komende rentebesluit. Een pauzeknop indrukken zou een signaal zijn dat de rust nog niet is teruggekeerd. Niets doen zou het risico vergroten dat de Franse spread verder oploopt.
Wat dit betekent voor jouw portefeuille
Voor de Nederlandse belegger is dit vooral een signaal om op te letten, niet om in paniek te raken. De eurozone bestaat uit negentien economieën die formeel één munt delen, maar in de praktijk ieder hun eigen risicoprofiel hebben.
Als Frankrijk zichtbaar zwakker wordt, is dat een herinnering dat spreiding over landen en sectoren geen overbodige luxe is. Wie alleen in Europese staatsobligaties of eurozone-aandelen zit, loopt meer concentratierisico dan hij misschien beseft.
Het is ook een moment om na te denken over hoe je portefeuille reageert als de rente in de kernlanden van Europa verder uit elkaar gaat lopen. Dat scenario stond een paar jaar geleden nog nauwelijks op de radar. Nu ineens weer wel.
