Alweer?
Ten derden male werd de afgelopen week het nakende einde van de economische crisis aangekondigd. De eerste maal dat de wijzen en geleerden hun zegen…
Alweer?
Ten derden male werd de afgelopen week het nakende einde van de economische crisis aangekondigd. De eerste maal dat de wijzen en geleerden hun zegen uitspraken over een herstel was midden 2007, toen gemeld werd dat men de subprime-crisis klemvast in de hand had en dat de gevolgen beperkt zouden blijven tot een klein dipje. Vervolgens werd begin 2008 opnieuw vastgesteld dat de economie zich stabiliseerde. Dat bleek het begin te zijn van een ongekende verdieping van de financiële crisis (Lehman, Bear Stearns, Merrill Lynch, de beide FM’s, Citi Group, BofA, AIG etc.) en uitbreiding van de problemen naar de reële sector van de economie. Of nu de victorie werkelijk is begonnen bij Goldman Sachs (“The great American Bubble machine” volgens Matt Taibbi in het blad Rolling Stone) zal moeten blijken.
Niet iedereen heeft vertrouwen in het herstel. Sommigen stellen de vraag of er (in Amerika) überhaupt nog iets te herstellen valt. Paul Graig Roberts doet dat in een artikel van 16-07-09 (What Economy?) . Hij schrijft: “There is no economy left to recover. The US manufacturing economy was lost to offshoring and free trade ideology. It was replaced by a mythical “New Economy.” En even verder: “The real economy was traded away for a make-believe economy. When the make-believe economy collapsed, Americans’ wealth in their real estate, pensions, and savings collapsed dramatically while their jobs disappeared.”
Roberts staat niet bekend als een bewonderaar van de Amerikaanse economische beleidsmakers. Toch…zijn zorgen over de economie zijn niet volledig ongegrond. Ook in minder ideologische termen verwoord zijn de vooruitzichten voor een herstel niet erg gunstig omdat:
– nog steeds niet voldoende gedaan is aan het probleem van de vergiftigde bankbalansen,
– derivaten bij de grote Amerikaanse banken nog steeds een onbeheersbaar probleem zijn,
– de werkloosheid in de VS onverdroten doorgroeit,
– voor het einde van dit jaar 1,5 millioen Amerikanen zonder enige vorm van uitkering komt te zitten,
– de verslechterende positie van werknemers zal zorgen voor een verdere groei van het aantal bedorven leningen,
– vooral banken die lenen aan consumenten en het midden – en kleinbedrijf ( zoals CIT ) nu te maken krijgen met verval van de balansen,
– een exponentiële toename van het aantal huisuitzettingen (foreclosures) als gevolg van herziening van hypotheekvoorwaarden en een verslechterende werkgelegenheid wordt verwacht,
– de Amerikaanse begrotingstekorten (ca 50% van de uitgaven) waarschijnlijk binnen afzienbare tijd niet meer financierbaar zullen blijken te zijn, dit is een potentieel explosieve volgende luchtbel.
Spreken over een einde aan de crisis heeft naast een functie als “peptalk” ook gevaarlijke kanten. De laatste keer (in 2008) werden daardoor in de VS een aantal centrale banken in de VS onmiddellijk bang voor hyperinflatie. Alleen al de aankondiging van een mogelijke exit van de FED leidde toen tot extra oppotten en een acuut balansprobleem bij een aantal (o.a. de hierboven genoemde) financiële instellingen.
Voorgaande perioden van “ verwacht herstel” gingen steeds gepaard met oplopende koersen van aandelen op de beurzen. Ook nu is dat weer het geval. Als voorbeeld wordt een grafiek van de S&P500 gegeven. Vanaf de bodem begin juli is een perfecte “bear trap” gevormd. Waar, bij beroerde “fundamentals”, een beginnende daling zich leek te gaan voortzetten, vond een onverwachte stijging plaats. Indien zich nu een correctie met een bodem volgens het boekje op de blauwe trendlijn voltrekt dan zijn voorwaarden voor een “bull trap” aanwezig. De over bodems en toppen getrokken polynomen geven in dat scenario een overzicht van het speelveld.
Als de bull trap zich werkelijk vormt dan herhaalt ook de geschiedenis na het aangekondigde herstel zich voor een derde keer.
Vrgr jan a
Invest4You NV Vermogensbeheer
Deze Kanttekening is gepubliceerd zonder grafieken en/of andere afbeeldingen. Indien u de integrale kanttekening wilt ontvangen, kunt u een mail sturen naar info@invest4you.nl, onder vermelding van datum publicatie Kanttekening.…
