In het politieke domein zijn sommige termen populairder dan andere. ‘Kenniseconomie’ is een voorbeeld van een term die Nederlandse politici maar al te graag in de mond nemen. Maar wordt er ook met kennis… In het politieke domein zijn sommige termen populairder dan andere. ‘Kenniseconomie’ is een voorbeeld van een term die Nederlandse politici maar al te graag in de mond nemen. Maar wordt er ook met kennis gesproken over economie? En weten politici tijdig te signaleren dat bepaalde zaken de verkeerde kant opgaan?
Lang niet altijd, zo bleek bijvoorbeeld vorig jaar. Bij de presentatie van de miljoenennota werd nog gerekend met een olieprijs van $ 125, terwijl de olieprijs al dalende was en op dat moment $ 90 noteerde. De Rijksbegroting voor 2009 werd derhalve te rooskleurig voorgesteld. Daarnaast bleef men in Den Haag optimistisch ten aanzien van de economische groei, terwijl de contouren van een zware recessie zich reeds aftekenden. In het regeerakkoord ging het kabinet uit van een gemiddelde economische groei (het ‘robuuste scenario’) van 2% per jaar. De nieuwe ramingen van het CPB tonen echter een heel ander plaatje: Nederland kan dit jaar een economische krimp van 3,5% tegemoet zien …lees verder
Intellectuelen en economen
In hoeverre zijn politici in staat om financieel-economische problemen werkelijk te doorgronden? Een dergelijke vraag stelde The Economist deze week ook, maar dan in relatie tot Britse parlementariërs. De oorzaken en achtergronden van de huidige problematiek zijn voor Britse parlementsleden maar in beperkte mate inzichtelijk, aldus The Economist. Het Britse parlement bestaat voor een groot deel uit intellectuelen, zo valt te lezen. Ontwikkelde, belezen mensen, dat valt niet te ontkennen. Maar van economie hebben de meesten weinig kaas gegeten:
“The truth is that hardly any MPs (members of parliament; parlementsleden, red.) in any party have more than a rudimentary grasp of the crisis; indeed, their inability to track the City’s baroque excesses helped to foment it. (The intellectual background of MPs, few of whom have much training in economics or commerce, may contribute to this deficiency.) Vince Cable, the Liberal Democrats’ treasury spokesman, has the best record in Parliament of predicting and analysing the debacle—and precisely because he is so lucid, he seems increasingly to be regarded as an impartial pundit rather than a politician.” …lees meer
Het gebrek aan kennis bij volksvertegenwoordigers voor wat betreft de wondere wereld van structured products, collateralized debt obligations, credit default swaps et cetera, heeft de excessen in de Britse financiële wereld alleen maar versterkt, zo stelt het blad vast. Men bleek niet in staat de risicovolle situatie adequaat in te schatten en liet de financial wizards hun gang gaan. Interessant is de verwijzing naar Vince Cable, in de ogen van The Economist één van de weinige Britse parlementsleden met kennis van financieel-economische zaken. Het curriculum vitae op de website van Cable maakt duidelijk dat de man inderdaad zijn sporen verdiend heeft als econoom. Juist zijn vakkundige analyse van de huidige problematiek, maakt dat Cable in toenemende mate beschouwd wordt als iemand die boven de partijen staat, aldus The Economist.
Spiral of ignorance
De auteur van het artikel concludeert: “There sometimes seem to be almost as few people in Britain who truly understand the credit crunch and its recessionary consequences. The public is scared and uncertain; the politicians are panicky and confused. They are leading each other around and down a worrying spiral of ignorance.”
In het Economist-artikel ligt een waarschuwing besloten waar de Nederlandse politiek haar voordeel mee kan doen. Is het Keynesiaans model het antwoord op alle vragen? Vereist de huidige crisis wellicht een geheel andere benadering? Dit zijn vragen waar economen zich, in de aanloop naar de te publiceren voorjaarsnota, het hoofd over breken. Eén ding is zeker: de situatie is precair én ingewikkeld. Het is van groot belang dat politici zich bewust zijn van de ernst en de complexiteit van de huidige problemen, en zich derhalve laten omringen door ter zake deskundige adviseurs. Wouter Bos zou zich bijvoorbeeld kunnen laten adviseren door eerdergenoemde Vince Cable, de ‘onpartijdige goeroe’ die, volgens The Economist, binnen het Britse parlement uitblinkt als voorspeller en analist van de crisis. (Cable wees er in 2003 op dat de Britse huizenmarkt in gevaar was, en dat een daling van de huizenprijzen zou kunnen leiden tot een einde van de economische groei in Groot-Brittannië. Een groei, zo merkte Cable fijntjes op, die grotendeels op consumentenkrediet gebaseerd was …lees meer)
In de leer bij Vince Cable
In de afgelopen maanden heeft BeursBulletin herhaaldelijk kritische kanttekeningen geplaatst bij het beleid en de uitspraken van minister van Financiën Wouter Bos. Wij hebben Bos tot nu toe niet leren kennen als een politicus met sterke voorspellende gaven, getuige opmerkingen als “De kredietcrisis is een welkome afwisseling van de economie” en “Fortis is een gezond bedrijf.” Nogmaals: misschien zou Bos zijn licht kunnen opsteken bij Cable. De heren hebben in ieder geval een paar dingen gemeen: in tegenstelling tot veel andere politici hebben zowel Bos als Cable een gedegen economische achtergrond. En beiden zijn in het verleden werkzaam geweest bij Shell. Aan gespreksstof hoeft het hen dus niet te ontbreken. En als het ijs eenmaal gebroken is en alle wederzijdse herinneringen over Shell de revue zijn gepasseerd, zou Cable onze minister van Financiën wat tips kunnen geven. Als problemen in een eerder stadium onderkend worden, dan kan de zoektocht naar oplossingen ook eerder van start gaan.
Allard Gunnink
BeursBulletin
