In het eerste deel van deze column (zie het weekblad van vorige week) schetste ik de ernstige problemen waarmee het huidige financiële systeem zich geconfronteerd ziet. Hierbij stond de zwakke positie… In het eerste deel van deze column (zie het weekblad van vorige week) schetste ik de ernstige problemen waarmee het huidige financiële systeem zich geconfronteerd ziet. Hierbij stond de zwakke positie van de Verenigde Staten centraal. Vandaag het tweede deel van deze column, met daarin bijzondere aandacht voor de rol die het goud in de toekomst zou kunnen vervullen.
Dreigende apocalyps
We bevinden ons in unchartered territory van een dreigende apocalyps, waarin zelfs de meest gerespecteerde financiële adviseurs met hun scharen beleggers compleet het bos in verdwijnen. Het huidig geuite beursoptimisme is hiervan een goed voorbeeld. ‘Jongens, het wordt weer tijd om in te stappen, want een rampjaar als 2008 doet zich maar één keer in de 100 jaar voor. Bovendien is de ellende nu wel voldoende ingeprijsd!’
Thans is deflatie alles wat de trom doet slaan, maar voor hoe lang zullen bijvoorbeeld delfstoffen nog beneden de kostprijs boven de grond worden gebracht? Derhalve mag worden aangenomen dat 2008 nog slechts het voorportaal was van wat ons nog te wachten staat.
Chinese wijsheid
De Chinezen zitten ook in deze val, met dien verstande dat ze hem wel zagen aankomen maar niet konden afwenden. Hun dollarreserve van $ 1300 miljard à $ 1400 miljard kan niet meer worden afgestoten maar wel worden benut voor zover er niet op is afgeschreven. Men is bezig daarvan bijna de helft te reserveren voor een eigen grootschalig economisch stimuleringsprogramma.
Belangrijker echter is het instellen van een zogenoemd pilot program, waarbinnen zowel de interne als de Aziatische handel in de yuan kan worden gesettled. De financiële samenwerking binnen de Zuidoost-Aziatische Verdragsorganisatie zal daartoe worden verstevigd. Hiermee wordt het signaal afgegeven dat China ‘minder interesse’ heeft de snel toenemende Amerikaanse schuld nog langer te financieren en zeker niet in de mate die het heeft gedaan. Indien mocht blijken dat daardoor de rente omhoog moet, zal de Amerikaanse economie nog sneller ineenschrompelen. Daarbij komt dat er in China de komende tijd minder dollars binnen komen doordat:
* buitenlandse investeringen sinds afgelopen zomer met meer dan een derde zijn teruggevallen
* door de val van de Chinese beurs (met tweederde) er zeer veel buitenlands kapitaal is verdampt
* er sprake is van een grote kapitaaluitstroom (ook van Chinezen) naar Hong Kong
* de Chinese export sterk is afgenomen, waardoor het gemiddelde handelsoverschot van $ 50 miljard per maand lineair dreigt terug te vallen.
Enkele zegslieden van de People’s Bank of China – China’s centrale bank – moesten uiteraard wel opmerken dat er nog voldoende middelen in kas zijn om Amerikaans schuldpapier te blijven kopen. Immers, naarmate de Amerikaanse dollar verder onder druk komt te staan, droogt ook de Chinese export naar het westen op. Dat is inmiddels terug te vinden in de groeicijfers!
Grote scheuren in kaartenhuis
Nu is het niet de eerste keer dat het kapitalistische kaartenhuis grote scheuren vertoont en flink is geïmplodeerd. Daaruit kunnen we des te meer lering trekken. Zo niet, dan dreigen er op termijn sociale onrust, handelsoorlogen, protectionisme, met chaos als laatste stadium.
Herhaling: goud, het enige alternatief!
Het enig denkbare alternatief is GOUD! Het edelmetaal kent immers geen schuld, in tegenstelling tot schuldpapier. Schulden dienen een dekking als referentie te hebben. Er is toch ook geen bank die een hypotheek verstrekt zonder onderpand van een huis? Goud heeft meer dan 6000 jaar de rol van (internationaal) ruilmiddel vervuld. Waarom is die rol afgeschaft? Omdat de uitstaande schulden de referentiedekking begonnen te ontberen. Het vertrouwen in het papier nam zodanig af dat men goud verkoos boven ‘papier’. Voorbeelden: de Grote Depressie in de jaren ’30 en de gevolgen van de Vietnam-oorlog. Zonder gouddekking verkregen centrale bankiers de ‘vrijheid van drukpers’. Dat impliceert: meer schuld maken dan het ‘huishoudboekje’ toestaat, dus staatsschuld opbouwen en doorschuiven naar volgende generaties.
Dat proces is pas goed in gang gezet na de ontkoppeling van de goud/dollarrelatie in 1971 door voormalig president Nixon. Hierover is in deze column al genoegzaam geschreven. Bij deze ontkoppeling gold destijds een goudprijs van $ 35 per troy ounce (31,1 gram). Dat zelfde ‘onsje’ goud kost nu, zeg even, $ 825. Omgerekend is de koopkracht van de dollar met circa 95% gedaald, dank zij de ongelimiteerde uitzet van schulden. Gerekend vanaf 2000 is de euro intussen in koopkracht gehalveerd. Immers, u kocht toen een kilootje voor € 10.000. Thans kost dat € 20.000! Dat bleek de beste belegging van deze eeuw te zijn!
Failliete centrale bankpolitiek
Vanaf de laagste standen van de goudprijs, begin deze eeuw, hebben centrale bankiers tonnen goud (bezit van de belastingbetaler) ‘verkwanseld’ om de indruk van een sterke munt op te wekken. Een stijgende goudprijs zou de huidige in de markt gebrachte excessieve liquiditeit kunnen verzwelgen en daardoor het bailout beleid kunnen doorkruisen. Een doorstijgende goudprijs zou een substantiële devaluatie van de dollar inluiden en tegelijk een revaluatie van alle hard assets (commodities) betekenen. De uitstaande schulden zouden evenredig verdampen, omdat ze in de gedevalueerde nominale waarde zullen worden terugbetaald. Tegelijk wordt het risico van de verdampte koopkracht bij de consument neergelegd. Centrale bankiers zullen echter dat deficit niet wensen toe te geven. Vanwege dat wanbeleid lopen ze kans voor de rechter te worden gesleept!
Hoogste tijd om goud te kopen
Met nadruk op fysiek goud in baar of munt (niet via een goudrekening bij de bank of via aandelen in een ETF), voor zover verkrijgbaar, of in aandelen van goed bij kas zittende goudmijnen (majors) met veel goud in de grond zoals Gold Corp (GG), Barrick Gold (ABX) en Agnico-Eagle (AEM).
Ongeacht het zwarte gat van deflatie of hyperinflatie, zal goud in de toekomst het enige ‘ruilmiddel’ met reëel koopkrachtbehoud blijken te zijn. De goudprijs kent al een all time high in de rupie (India – de grootste goudconsument), roebel, yen en het Britse pond, de zwakkere munten buiten beschouwing gelaten. De euro zit er nog 20% vanaf. Dat hoogtepunt (in guldens en Duitse marken) werd bereikt in januari ’80. Hou ook rekening met de gedaalde aanvoer vanuit de goudmijnen. Op het huidige niveau is goud nog alleszins koopwaardig!
Robert Broncel
Nieuwsflits
