Een nieuwe frontlinie opent zich
Tot voor kort ging het verhaal over de handelsoorlog vooral over China. Tarieven, tegen-tarieven, chips die niet mochten worden verkocht. Iedereen had zich daar mentaal op ingesteld.
Maar nu blijkt dat Trump ook de EU als doelwit ziet. De aanleiding is opvallend indirect. De EU wil Canada een vorm van associatielidmaatschap aanbieden en Trump noemt dat een vijandige daad. Hij dreigt met zware heffingen tegen de EU als reactie op iets wat helemaal niet over de Verenigde Staten gaat.
Dat is precies wat deze episode zo onvoorspelbaar maakt. Het gaat niet om een handelsgeschil tussen twee partijen die ruzie hebben. Het gaat om een derde partij die zich gepasseerd voelt door een deal tussen twee andere partijen.
Het patroon dat je kent uit 2018
Wie de handelsoorlog tussen de VS en China in 2018 en 2019 heeft gevolgd, herkent dit meteen. Ook toen kwamen de dreigementen niet volgens een logisch schema. Ze kwamen op momenten die markten niet hadden ingeprijsd, over onderwerpen die ineens escaleerden zonder duidelijke aanleiding.
Het effect destijds was niet zozeer de daadwerkelijke tarieven, maar de onzekerheid zelf. Bedrijven stelden investeringen uit. Beleggers herwaardeerden hele sectoren op basis van wat er zou kunnen gebeuren, niet van wat er al gebeurd was.
De EU-Canada situatie voelt als een herhaling van dat patroon, alleen met een nieuwe hoofdrolspeler. Niet China, maar Europa. En niet handel als directe inzet, maar een diplomatieke relatie die als excuus dient voor economische druk.
Welke Nederlandse sectoren dit voelen
Voor de Nederlandse beurs is dit niet abstract. ASML draait voor een groot deel op wereldwijde vraag en zit al jaren gevangen tussen exportbeperkingen richting China en de gevoeligheid van chiptoeleveringsketens. Extra Amerikaanse tarieven tegen de EU raken indirect ook de sentiment rond dit soort exportbedrijven, zelfs als de chipindustrie zelf niet het primaire doelwit is.
De chemiesector en de auto-industrie zijn kwetsbaarder in een letterlijke zin. Beide leunen zwaar op grensoverschrijdende toeleveringsketens en op export naar de Amerikaanse markt. Een tarief van tien of twintig procent op Europese auto-onderdelen of chemische grondstoffen werkt direct door in marges, niet in sentiment.
Daarnaast is er de wisselkoers. Handelsoorlog-dreigingen duwen doorgaans de euro omlaag tegenover de dollar, omdat beleggers onzekerheid over Europa hoger inprijzen dan onzekerheid over de VS. Voor een Nederlandse belegger met Amerikaanse aandelen in de portefeuille kan dat juist een meevaller zijn. Voor exporterende Nederlandse bedrijven is het een extra kostenpost.
Wat dit betekent voor je portefeuille
Het verleidelijke is om nu te gaan voorspellen hoe hard en hoe snel dit escaleert. Maar dat is precies de valkuil uit 2018 en 2019. Niemand wist toen hoe de tarief-dreigingen zich zouden ontvouwen en de meeste voorspellingen kwamen niet uit.
Wat destijds wel werkte, was spreiding over sectoren en regio’s, zodat een dreigement tegen één specifieke as van de wereldeconomie niet je volledige rendement bepaalde. Wie nu alleen in Europese exportbedrijven zit, is kwetsbaarder voor dit nieuws dan wie breder gespreid is.
Het is ook een herinnering dat handelsoorlog-risico’s zelden daar zitten waar je ze verwacht. Niemand had een maand geleden EU-Canada als escalatiepunt op de kaart staan.
