Het cijfer dat je aandacht verdient
In Zuid-Korea werd recent 1 op de 30 particuliere beleggers geraakt door een margin call. Niet 1 op de 300. Niet 1 op de 3.000. Eén op de dertig.
Dat gebeurde nadat de Kospi crashte, vlak na de eerste renteverhoging in drie jaar. De regelgever greep meteen in: geen nieuwe leveraged single-stock ETF’s meer, en hogere marges voor bestaande posities.
Als je dit cijfer even op je laat inwerken, snap je waarom dit meer is dan een lokaal Aziatisch nieuwsbericht. Het is een blauwdruk van wat er gebeurt als retailbeleggers massaal met geleend geld gaan beleggen, en de rente vervolgens de verkeerde kant op beweegt.
Waarom leverage zo verleidelijk is, tot het niet meer werkt
Leveraged ETF’s en turbo’s beloven iets moois. Meer rendement met minder eigen geld. Stijgt de onderliggende waarde met 5%, dan stijgt jouw positie met 10%, 15%, soms meer, afhankelijk van de hefboom.
Het probleem is dat diezelfde hefboom in beide richtingen werkt. Daalt de markt met 5%, dan verlies jij een veelvoud. En bij een margin call moet je bijstorten of de broker sluit je positie automatisch, vaak op het slechtst denkbare moment.
In Korea gebeurde precies dat op grote schaal. Duizenden particuliere beleggers zagen hun positie geliquideerd op het dieptepunt, niet omdat ze een verkeerde keuze maakten over de onderliggende aandelen, maar omdat de hefboom hun foutmarge tot nul had gereduceerd.
De parallel met 2015 die niemand wil herhalen
Wie dit langer volgt, herkent het patroon van de Chinese margin-call crash op de Shanghai beurs in 2015. Ook toen hadden miljoenen particuliere beleggers met geleend geld posities opgebouwd. Ook toen zorgde een correctie voor een cascade van gedwongen verkopen die de daling versnelde in plaats van afremde.
Wat deze crashes gemeen hebben is niet het land of de sector. Het is het mechanisme. Leverage vergroot winst in goede tijden en versnelt verlies in slechte tijden, en op het moment dat iedereen tegelijk gedwongen wordt te verkopen, valt de bodem sneller weg dan wie dan ook had verwacht.
De Zuid-Koreaanse regelgever trok daaruit een duidelijke conclusie: nieuwe leveraged single-stock ETF’s worden voorlopig niet meer toegelaten. Dat is geen incident, dat is een signaal dat andere toezichthouders ongetwijfeld nauwlettend volgen.
Wat dit betekent voor jou als Nederlandse belegger
Turbo’s en leveraged ETF’s zijn in Nederland via vrijwel elke broker met een paar klikken te kopen. De toegankelijkheid is enorm toegenomen, en dat is precies waarom dit verhaal relevant is, ook al speelt het zich in Korea af.
De vraag die je jezelf mag stellen is niet of leverage kán werken. Dat kan het, in een stijgende markt met de juiste timing. De vraag is of je bereid bent het scenario te accepteren waarin de rente stijgt, de markt draait, en jouw positie automatisch wordt gesloten op het slechtste moment, zonder dat je daar zelf nog invloed op hebt.
Wie vermogen wil opbouwen voor de lange termijn, bouwt meestal niet op geleend geld. Die bouwt op een plan dat overeind blijft, ook als de rente verrast en de markt tegenzit.
