Espirito Santo is de heilige geest uit de katholieke catacismus. Espiritu Santo is ook een Portugese bank waarvan de geest uit de fles is gekomen. Een katholieke naam voor een bank blijkt al lang geen garantie voor zuiverheid. In Spanje hebben we zo Banco Pastor en de bank van het Vaticaan geeft ook al geen zekerheid meer. De handel in aandelen van Banco Espirito Santo SA werd donderdag stilgelegd na een koersdaling van 17%. Ook de controlerende aandeelhouder Espirito Santo Financial Group SA werd geschorst vanwege “aanhoudende substantiële problemen” bij het moederbedrijf. De neerwaartse spiraal sloeg deze week 32% van de marktwaarde van de bank af en trok de belangrijkste Portugese aandelenindex met zich mee. Het gaat om de grootste bank van Portugal, die in handen is van één van de rijkste families van Portugal met dezelfde naam. Zij hebben banken en nog andere bedrijven. Het moederbedrijf van Espirito Santo is officieel gevestigd in Luxemburg en heeft deze week een aantal rentebetalingen op leningen niet kunnen voldoen. Die leningen waren uitgegeven via de dochterbank Espirito Santo. En daarom is er paniek ontstaan rondom deze bank. De Portugese centrale bank verordonneerde een boekenonderzoek. Banco Espirito Santo SA, met een beursnotering in Lissabon, maakte in mei al bekend dat het onderzoek had opgeleverd dat ESI in “ernstige financiële conditie” verkeerde en dat “onregelmatigheden” in de boekhouding waren blootgelegd. De problemen stapelden zich deze week verder op toen ESI de betaling uitstelde op een deel van zijn kortlopende schuldeffecten. Dit maakt tevens dat de zogenaamde “Bankstresstest” nogmaals in zijn blootje stond. Onmiddellijk was het resultaat te merken op alle beurzen in Europa. Misschien is deze Espirito Santo bank de dominosteen die het financiële kaartenhuis inéén laat storten. De AEX staat voor dit jaar weer terug naar af. Behalve nog een heel klein winstje van een 0,25% procent of zoiets is de beursindex weer de hele jaarwinst kwijtgespeeld. Gemeten van 1 januari heeft goud echter inmiddels 9% gewonnen. Blijft uiteraard nog een lange weg te gaan voor goud.
De Espirito Santo bank maakte deel uit van een conglomeraat van bedrijven waaronder een hotelketen en een hospitaal uitbating. De bedrijven groep steunde zwaar op de verkoop van schuldpapier via fondsen die werden verkocht aan de eigen Espirito Santo bank, dit volgens financiele documenten die The Wall Street Journal vorig jaar inzag. In een periode van 21 maanden werd in totaal voor meer dan EUR6 miljard aan kortlopende schulden verkocht aan één van de eigen investeringsfondsen. Nu weet u als belegger ook hoe graag uw bankdirecteur zijn eigen investeringsfondsen verkocht aan u. Kijk maar eens in uw portefeuille hoeveel fondsen met de naam van de bank beginnen? Er zijn zelfs gevallen gekend van banken die nog snel even hun slechte beleggingen in de portefeuille van hun klanten staken. Met “discretionary” portfoliobeleid kunnen ze dat! Hoeveel schuld het ganse conglomeraat heeft uitstaan is onbekend, omdat het bedrijf in prive-handen is. Een complete black box dus. Net nu de rust op de financiele markt wat was teruggekeerd en de rente op schuldpapier gedaald was. Moody’s reageerde op de zorgen rond de Portugese Espirito Santo bank en verlaagde de rating van de bank vrijdag met drie stappen naar B3. Dat geeft aan dat de schulden van de bank als een zeer speculatieve belegging worden gezien. De problemen van Espirito Santo kunnen overslaan naar de rest van de financiële sector in Portugal. Volgens Moody’s heeft Portugal echter voldoende geld gereserveerd om de banken te kunnen bijstaan. Moody’s wees daarbij op de pot van 6,4 miljard euro die is bestemd voor steun aan de financiële sector. Die kan ervoor zorgen dat een eventuele kapitaalinjectie voor Espirito Santo de toch al zeer hoge Portugese staatsschuld niet verder laat oplopen. De Portugese regering moet er daarom in kunnen slagen de afspraken met zijn Europese geldschieters over de overheidsfinanciën na te komen. Een oplossing naar Cypriotisch model, de beruchte “template” van Dijselbloem, waarbij de hoofdaandeelhouders en sommige rekeninghouders in de brokken delen, zou ook één van de mogelijkheden zijn. Een schietgebedje alleen zal niet meer helpen vrees ik “Et inspiritu Santo Amen”.
