Dat is althans de conclusie van Moodys. De Europese landen gaan failliet, simpelweg omdat er niets aan de crisis wordt gedaan. “De mogelijkheid van meerdere faillissementen van euro-landen kan niet langer worden uitgesloten”, zo schrijft kredietbeoordelaar Moody’s in een nieuw rapport.
De Amerikaanse kredietbeoordelaar is van mening dat er pas… Dat is althans de conclusie van Moodys. De Europese landen gaan failliet, simpelweg omdat er niets aan de crisis wordt gedaan. “De mogelijkheid van meerdere faillissementen van euro-landen kan niet langer worden uitgesloten”, zo schrijft kredietbeoordelaar Moody’s in een nieuw rapport.
De Amerikaanse kredietbeoordelaar is van mening dat er pas een politieke impuls ontstaat na een reeks van schokken, die ertoe kan leiden dat meer landen de toegang tot de kapitaalmarkt verliezen. De snelle escalatie van de Europese schuldencrisis bedreigt de kredietwaardigheid van alle Europese landen.
Italië staat garant voor Italië
En geef ze eens ongelijk. De schuldencrisis houdt de markt al jaren in zijn greep. Verschillende bezuinings-, bailoutplannen en Eurotoppen hebben het vertrouwen keer op keer beschaamd. Het beste dat de politici konden verzinnen, is dat de schuldencrisis moet worden opgelost met een spelletje balletje-balletje: Italië staat garant voor het EFSF, het EFSF leent aan het IMF en het IMF leent vervolgens geld aan Italië.
Bankiers besturen landen
Dat geen enkele belegger zich hier door laat inpakken, ziet een blinde. Behalve dus de politici. Of is er meer aan de hand? Hoe kan het dat Goldman Sachs binnen twee weken zowel de Europese Centrale Bank, Griekenland als Italië over nam? Is het een goed idee dat bankiers de landen gaan besturen die zij eerder in de problemen hebben gebracht?
Goldman Sachs
“Dit is de bende criminelen die ons met de financiële ramp opzadelde. Het is alsof je brandstichters vraagt om het vuur te blussen”, meldde de Italiaanse krant Il Giornale. Mario Monti was (of is?) internationaal adviseur van Goldman Sachs, Papadimos betaalde in 2001 $ 300 miljoen aan Goldman Sachs om de Griekse schulden om te toveren in complexe financiële producten en Mario Draghi was van 2002 tot 2005 vicevoorzitter en algemeen directeur van Goldman Sachs International.
Alle euro- en EU-landen
Moodys stelde de afgelopen maanden de kredietstatus van Griekenland, Portugal, Ierland en Italië reeds naar beneden bij. De kredietbeoordelaar vreest dat zwakke eurolanden de muntunie verlaten, met negatieve gevolgen voor de kredietwaardigheid van “alle euro- en EU-landen”. De koersen van Nederlandse en Duitse staatsobligaties vielen verder terug, dus Moodys staat niet alleen in die mening.
Beleggers vluchten uit Europa
Beleggers vluchten uit Europa. De 10-jaarsrente in Griekenland liep maandag op tot boven 30%. De rente in Italië staat nog steeds boven 7% en Spanje heeft de achtervolging ingezet. Deze psychologische grens luidde voor Griekenland, Ierland en Portugal de noodklok. Ook de rente in België nadert nu de 6%-grens, dus de veenbrand rukt steeds verder op.
Crisis breidt zich steeds verder uit
Portugal kreeg donderdag van Kredietbeoordelaar Fitch het predicaat junk mee vanwege de grote schuldenlast en de lage groeiverwachting. Maar de crisis breidt zich nog steeds verder uit. Ook de rente in Frankrijk en nu ook Duitsland en Nederland loopt sterk op. Duitsland bleef vorige week met 40% van de euro; 6 miljard aan te veilen obligaties zitten.
Rente in Griekenland 311%.
De 1-jaarsrente in Griekenland noteert momenteel boven 300%. Nee, dit is geen typefout, 300% rente. Geen weldenkend mens gelooft dus nog in een oplossing voor Griekenland. Want de kans dat de rente of de hoofdsom niet meer worden betaald, is bijna 100%. En toch willen (of kunnen?) de banken niet afschrijven op deze obligaties.
Monetair soeverein
De vraag is waarom de rente in Zwitserland (onder 1%) en Engeland (rond 2%) niet oploopt. Hebben deze landen geen last van de crisis? Lijken deze landen niet heel erg op euro-landen? Er is één verschil. Een heel groot verschil. Namelijk dat deze landen destijds hebben bedankt voor de invoering van de euro. Deze landen zijn dus nog steeds monetair soeverein.
(Hyper)inflatie
Een natie is soeverein als het een eigen munt uitgeeft en deze vrij op de valutamarkten laat bewegen en geen financiële verplichtingen in een vreemde valuta aangaat. Zolang een land zelf zijn eigen geld kan bijmaken, kan een land altijd de rente betalen. Natuurlijk schuilt hierin het risico van (hyper)inflatie, maar daarover maak ik me, gezien het risico van deflatie, momenteel geen zorgen.
Equity for debt swap
Ik schreef al eerder dat met de invoering van euro een enorme fout is gemaakt. Het aandelenkapitaal van de BV Nederland is vervangen door schulden, een eurobiljet dat van de ECB is geleend, zonder dat daar waarde tegenover staat. Je zou kunnen zeggen dat er een equity for debt swap heeft plaatsgevonden.
Debt for equity swap
Het meest voor de handliggend is om een debt for equity swap te doen. Dit gebeurt overigens vaak als een bedrijf in de problemen zit. De schuldeisers krijgen aandelen aangeboden. De vraag is of de schuldeisers nieuwe aandelen Nederland, België, Duitsland, Griekenland, et cetera willen of aandelen Europa. Met andere woorden weer terug moet naar de gulden, mark, frank, drachme, et cetera) of moeten we naar een politiek en fiscaal Verenigde Staten van Europa (lees: een soevereine euro).
Gefaalde Eurotoppen
Omdat alle landen die de euro hebben ingevoerd, met elkaar verweven zijn, trekken ze elkaar steeds verder naar beneden. En de vraag is of de economische problemen opgelost gaan worden als de monetaire problemen zijn opgelost. Een cultuur veranderen kost veel tijd, als het al lukt. Bovendien heeft Brussel en alle gefaalde eurotoppen al zoveel goodwill verspeeld, dat geen mens er nog in gelooft. Als ze er al ooit in hadden geloofd. Niet voor niets stemde 60% van de Nederlanders tegen de Europese grondwet.
Opstand, rellen en verzet
Het Britse ministerie van Buitenlandse zaken waarschuwt voor opstand, rellen en verzet wanneer de euro uiteenvalt, meldt The Telegraph. De New York Times meldt dat banken plannen smeden voor het moment waarop de euro valt. Iedereen lijkt zich voor te bereiden op een val van de euro, behalve de Europeanen. Misschien moeten niet alleen buitenlanders zich voorbereiden…
Ik kijk uit naar ideeën, tips en gedachten over deze bijdrage. Type ze s.v.p. in het commentaarveld onderaan de column op www.de-beurs.nl
Drs. Harm van Wijk
www.beursbulletin.nl
Voor de grafieken verwijzen wij u naar het weekblad.
