Sinds de zomer van vorig jaar zijn de beurzen volledig ingestort.
Zo verloor de AEX in deze periode van het hoogste punt tot de – voorlopige – bodem van oktober maar liefst 59 % aan… Sinds de zomer van vorig jaar zijn de beurzen volledig ingestort.
Zo verloor de AEX in deze periode van het hoogste punt tot de – voorlopige – bodem van oktober maar liefst 59 % aan waarde. Erg vaak hoor ik de laatste tijd beweren dat de beurzen de eerst volgende jaren er voor dood bij zullen liggen en beleggen in aandelen tot weinig verheffende resultaten zal gaan leiden. Ondanks de recessie – die misschien erg vervelend zou kunnen gaan worden – is het zeer de vraag of deze bewering hout snijdt. In dit soort situaties is het altijd leerzaam afstand te nemen van de hectiek van alledag en de zaken meer in een historisch perspectief te plaatsen.
Een aantal soortgelijke crises bieden meer inzicht. Na de beruchte crash van oktober 1929 daalde de Dow Jones-index in drie jaar tijd met niet minder dan 90 %. De uiteindelijke bodem werd pas in 1932 bereikt. De wereld verkeerde inmiddels in een diepe depressie. Die weerhield de beurzen er echter niet van in het jaar volgend op de vorming van deze bodem van 41 punten te stijgen naar een niveau van 108 punten een jaar later. Een stijging van 163 % in een jaar tijd! En nogmaals, dat gebeurde tegen een achtergrond van een wereldwijde economische depressie met werkloosheidscijfers waar we tegenwoordig alleen maar van kunnen huiveren.
Vervolgens dienden we enige tijd te wachten op de volgende grote dreun. Die kwam in 1974 ten tijde van eerste grote oliecrisis. De Dow Jones-index zakte naar een nieuw dieptepunt van 577 punten na een jaar eerder nog op 1052 punten te hebben gestaan. De oliecrisis en de ermee samenhangende gierende inflatie sneed beleggers wereldwijd de keel af en deed de koersen met 45 % dalen. De inflatie – van soms boven de 10 % – en de ermee gepaard gaande torenhoge rentepercentages konden niet verhinderen dat de beurs zich in het eerste jaar na het vormen van de bodem spectaculair zou herstellen: in 1975 bereikte de Dow Jones-index al weer een niveau van 879 punten en begin 1976 zelfs 1015. Een stijging van 52 % in een jaar tijd! Wederom bleek dat beurzen zich – ondanks een klimaat van economisch zwaar weer – spectaculair kunnen herstellen.
Weer dienden de beren zich enige tijd schuil te moeten houden om vervolgens begin deze eeuw weer genadeloos toe te slaan. Laten we deze keer de AEX als voorbeeld nemen. De AEX bereikte september 2000 een top van 705 punten om in het voorjaar van 2003 op een niveau van 218 punten pas weer tot bedaren te komen. Een daling van 70 %. Er werd alom voorspeld dat beleggen in aandelen voor jaren oninteressant zou zijn. Was dat zo? Nou, ook deze keer viel dat reuze mee. In het jaar volgend op deze crash won de AEX 67 % terug. En dan is gerekend over de 12 maanden na de vorming van de bodem in maart 2003. Van economisch herstel was echter nog geen sprake. Dat kwam pas later. Weer toonden de beurzen hun extreme veerkracht.
Wat is de moraal van dit verhaal? Dat koersen van aandelen uiteindelijk slechts met een zeer rekbaar stuk elastiek verbonden zijn aan de onderliggende waarde van de bedrijven. In goede tijden kunnen koersen veel te ver naar boven doorschieten en in slechte tijden zakken ze veel te diep weg in verhouding tot de fundamentele waarde die ze vertegenwoordigen. Koersbewegingen kunnen rondom de vorming van extreme punten – pieken en dalen – zover van de reële waarden afwijken dat beleggers die hun hoofd koel blijven houden daar groots mee kunnen verdienen. Juist in tijden van chaos worden grote kapitalen verdiend, niet wanneer alles weer tot bedaren is gekomen en iedereen weer als een kudde achter elkaar aanloopt.
disclaimer Nijkamp: niet van toepassing.
