Een record dat maar half klopt
De S&P 500 nadert een nieuwe recordstand en op de koersgrafiek ziet alles er florissant uit. Maar wie achter dat ene getal kijkt, ziet iets anders. Volgens MarketWatch zijn er duidelijke tekenen van zwakte onder de oppervlakte, ook al staat de index zelf op recordkoers. Dat is een vreemde combinatie. Een index die stijgt terwijl een groot deel van de aandelen erin achterblijft.
Dat komt doordat een index als de S&P 500 gewogen is naar marktwaarde. Een handvol techreuzen met torenhoge beurswaarderingen trekt het gemiddelde omhoog, terwijl honderden andere aandelen in dezelfde index nauwelijks van hun plek komen of zelfs dalen. Voor een spaarder die maandelijks inlegt in een wereldwijd indexfonds voelt dat als een gezonde markt. Maar de rest van de aandelen vertelt een ander verhaal.
Zestig procent, twintig procent
Hoeveel aandelen in de S&P 500 staan meer dan 20% onder hun eigen hoogste koers, terwijl de index als geheel bijna op een record staat? Volgens de cijfers rond dit signaal gaat het om een meerderheid van de aandelen in de index. Dat is geen kleine correctie hier en daar. Dat is een markt waarin de meeste bedrijven al in een eigen bearmarkt zitten, verstopt achter het gejuich over de indexstand.
Het effect is dat je als belegger in een breed indexfonds denkt dat je spreiding hebt over honderden bedrijven, terwijl je rendement in werkelijkheid steunt op een select groepje. Valt dat groepje terug, dan valt de index terug. En daarmee ook je eigen portefeuille, precies op het moment dat je dat het minst verwacht.
Het jaar 1999 komt weer voorbij
CNBC bracht gisteren een analyse naar buiten die de zaak extra gewicht geeft. Er deed zich een patroon voor in de markt dat niet eerder is gezien sinds 1999. Voor wie de geschiedenis kent, is dat geen geruststellende vergelijking. 1999 was het jaar vlak voor de dotcomcrash, toen een beperkt aantal technologieaandelen de hele markt omhoog joeg terwijl de fundamenten onder veel van die bedrijven flinterdun waren.
Dat wil niet zeggen dat we exact hetzelfde scenario tegemoet gaan. Elke periode heeft zijn eigen dynamiek en de bedrijven van nu zijn niet automatisch te vergelijken met die van toen. Maar het patroon van concentratie, een index die steunt op steeds minder schouders, is wel opnieuw zichtbaar. En dat is precies het type signaal waar je als belegger scherp op moet zijn, ook al voelt het tegennatuurlijk bij recordkoersen.
Wat analisten er zelf van vinden
Ook op Wall Street blijft het niet stil over dit onderwerp. Volgens Bloomberg waarschuwt Mike Wilson van Morgan Stanley dat Amerikaanse aandelen op de korte termijn een terugval van 7% kunnen doormaken. Dat is geen doemscenario, maar een reële correctie die past bij een markt die op de oppervlakte sterk oogt maar onder de motorkap kwetsbaar is.
Voor de Nederlandse belegger die via een wereldwijd indexfonds meelift op de Amerikaanse markt, is dit geen reden om in paniek te verkopen. Het is wel een reden om te begrijpen waar je rendement daadwerkelijk vandaan komt. Steunt jouw portefeuille op brede groei, of op een handvol namen die de rest van de markt naar de achtergrond drukken?
