Het beroemde epos uit de 17de eeuw van dichter John Milton, “Paradise Lost” (“Het Paradijs Verloren”), gaat over de gevallen engel (Satan) en zijn wraak, als slang, op de nieuw geschapen mens in het Hof van Eden, Adam en Eva. Beiden werden uit het Paradijs verdreven na hun zondeval, de onverwachte val van de mens. Belicht worden de helse onderwereld, de duisternis, en de branden. Milton was toen al geheel blind geraakt. Het waren destijds ook bijzondere tijden, gekenmerkt door een Pestepidemie en de Grote Brand van Londen.
Alles lijkt tegenwoordig naar wens te gaan. Alles stijgt ook nog eens in waarde! De waardering van de effectenbeurzen heeft een nieuw hoogtepunt bereikt. Krediet is nog nooit zo gemakkelijk en goedkoop geweest als nu. Iedereen kan op afstand werken, de wereld lijkt in orde. De COVID-pandemie? Een kniesoor, die daarom maalt. Dat virus krijgt op den duur immers de status van een griep.
Ondertussen danst iedereen met elkaar alsof het paradijs eeuwig duurt en alsof alles in evenwicht blijft. Iedereen is o.a. met elkaar verbonden via schuld, aandelen, derivaten, handel, en onroerend goed. Maar de huidige ideale omstandigheden, terwijl ernstige speculatie hoogtij viert, kunnen leiden tot systeemrisico’s en tot een onverwachte crisis. Hoe langer een economische hausse duurt, die wordt voortgezet met excessieve hefboomfinanciering, des te waarschijnlijker men in slaap is gesust. De stemming kan dan spoedig hevig omslaan – het gevreesde “Minsky-moment”. Alles raakt plotseling uit evenwicht.
Lees verder
